استاندارد DIN در بخش پیچها طیف وسیعی را در برگرفته‌است. این پیچها از شش گوش و فلنج دار و کله قارچی و چشمی گرفته تا انواع پیچ ماشین و پیچ ام دی اف و کناف را می پوشاند. شما در این صفحه تمامی استانداردهای DIN مربوط به پیچها را خواهید یافت. پیچها از متریال‌های گوناگونی ساخته می‌شوند که در موارد مختلف مصرف می گردند.پیچها با مقاومت کششی مختلف تولید می گردند تا هم اقتصادی باشند و هم ماموریت خود را به درستی انجام دهند. پیچ‌های کربن استیل به وسیله پوشش‌های گوناگونی از زنگ زدگی محافظت می گردند. گالوانیزه گرم و سرد و روکش تفلن و داکرومات از جمله مهمترین روش‌های محافظت پیچ هاست. پیچها به روش‌های گوناگونی تولید می‌شوند. برخی به روش فورج گرم و برخی به روش فورج سرد. شکل‌دهی دنده پیچها به روش‌های گوناگونی همچون براده برداری و یا فشار (رولینگ) انجام می‌شود. مقاومت کششی که همان تحمل بیشترین نیروی کششی قبل از خرابی پیچ است از موارد بسیار مهمی است که هنگام انتخاب باید در نظر داشته باشید.
در لیست زیر شما را با استانداردهای DIN پیچ (Screws) آشنا می کنیم. لازم به ذکر است این دسته‌بندی ممکن است در طول زمان تغییرات کمی داشته باشد. استانداردها در صنعت به ندرت تغییر می‌کنند ولی با این حال درصورت تغییر ما همواره مقالات خود را به روز می کنیم تا خواننده دچار اشتباه نشود و بتواند دانش لازم را در این زمینه کسب کند.
استانداردهای DIN برای پیچ‌های ماشین‌سازی - Machine Screws
برای ساخت ماشین آلات لوازم خانگی و... این گروه پیچها استفاده می‌شود. طراح بر اساس نیاز از پیچ مورد نظر استفاده می‌کند. در انتخاب پیچ در این بخش امکان انتخاب‌های زیادتری هست به این معنی که برای یک مورد مصرفی ممکن است پیچ جایگزین پیشنهاد شود بدون اینکه اصل طراحی با مشکل مواجه گردد.
استانداردهای DIN برای پیچ‌های آلن - Hex Socket Screws
یکی از پیچ‌های قدیمی طراحی شده در کشور آلمان پیچ آلن (سوکتی شش گوش) است. این پیچ در جنگ سرد صنعتی بین آلمان و پیچ‌های شش گوش آمریکایی پیروز میدان شد و سالها آمریکایی‌ها اصرار داشتند که پیچ‌های شش گوش در مصارف حساس برنده خواهند بود و آلمان‌ها هم تولیدات پیچ آلنی خود را افزایش می دادند تا جایی رسید که مصرف پیچ‌های آلنی در کمپانی‌های آمریکایی هم شروع شد و در نهایت پیروز میدان آلمان‌ها و تفکر سوکتی شان شد.
استانداردهای DIN برای پیچ‌های تنظیم و مغزی - Set Headless Screws
پیچ‌های مغزی به پیچی گفته می‌شود که بخش آچار خور بزرگتر از قطر پیچ نباشد. یعنی اینکه این نوع پیچها گل ندارند ولی آچارخور دارند. پیچ‌های تنظیم که نوک آنها باریک‌تر از قطر پیچ است این امکان را فراهم می آورد که بتوان قطعه ای را بارها تنظیم کرد و این پیچها نقش نگهدارنده را بازی می‌کند.
استانداردهای DIN برای پیچ‌های خودکار - Tapping Screws
تقریبا همگان پیچ‌های خودکار را می شناسند و آن را استفاده کرده‌اند. این پیچها برای نفوذ خودکار درون ورق‌های فلزی طراحی شده‌اند. به این معنی که این پیچها نیازی به عملیات رزوه زنی روی فلز را ندارند و پیچ به صورت خودکار رزوه را ایجاد می‌کند.
استانداردهای DIN برای پیچ‌های سر شش گوش خودکار - Hex Tapping Screws
این هم مثل پیچ‌های خودکار می ماند اما چون گشتاور بالاتری برای بسته شدن لازم دارد با گل شش گوش تولید می‌شود.
استانداردهای DIN برای پیچ‌های سرمته ای و دریلی - Drilling Thread Cutting Screws
-1995/DIN 7504(O)-1995.jpg)
اگر یک پیچ بتواند شما را در دنیای پیچ و مهره حیرت زده کند آن پیچ سر مته ای است. این پیچ هم سوراخ می‌کند هم رزوه می‌کند و همان زمان روی کار بسته می‌شود. پیچ‌های سرمته ای کار را بسیار آسان کرده‌اند. مثلا استادکار در پشت بام مشغول کار با این پیچ است او بدون اینکه از دریل استفاده کند از این پیچ به عنوان مته استفاده می‌کند و همان زمان پیچ روی کار بسته می‌شود.
استانداردهای DIN برای پیچ‌های دیوار (کناف)- Drywall Chipboard Screws
 -2010-1/DIN 18182-2(FN) -2010-1.jpg)
پیچ‌های مخصوص قطعات الکتریکی و چوبی و اتصال کناف به دیوار. این پیچها تکنولوژی ساخت متفاوتی از پیچ‌های خوکار دارند که روز به روز بر مصرف این نوع پیچ اضافه می‌گردد. این پیچها با گام بلند ساخته می‌شود که مخصوص نفوذ در فبیرهاست.
استانداردهای DIN برای پیچ‌های قفلی - Locking Screws
-1995/DIN 7500(A)-1995.jpg)
پیچ‌های قفلی در زمان بسته شدن کمی به سختی بسته می‌شوند و نوع رزوه روی آن کمک می‌کند تا پیچ در جای خود فقل شود و در محیط‌های لرزشی ارزش خود را نشان بدهد.
استانداردهای DIN برای پیچ‌های چوب - Wood Screws
پیچ‌های چوب همان طور که از نامشان پیداست در اتصال قطعات غیر فلزی به هم نقش دارد. رزوه این پیچها مناسب بافت‌های فیبری و چوبی است.
استانداردهای DIN برای پیچ‌های هشت پر سوکتی - Hexalobular Socket Machine Screws
پیچ‌های سوکتی هشت پر تکامل یافته پیچ‌های آلن است. در قطعات حساس خودرو مثل اتصال سرسیلندر به سیلندر و ماشین‌سازی کاربرد دارد.
استانداردهای DIN برای پیچ‌های بالدار - Wing Thumb Screws
کاربرد اصلی این پیچها در باز وبست کردن پیچ به وسیله دست است. در جاهایی استفاده می‌گردد که دفعات باز و بست پیچ بالا باشد.
استانداردهای DIN برای پیچ‌های درپوش - Plugs
این پیچها برای درپوش مثلا مخزن روغن اتومبیل استفاده می‌شود بیشتر جهت درپوش روغن مورد استفاده است.
استانداردهای DIN برای پیچ‌های تنظیمی دستی - Knurled Screws
این پیچ برای اینکه به کررات مورد استفاده قرار می‌گیرد قابلیت استفاده آن بادست است که کاربر به راحتی هرزمان که خواست آن را باز و بست کند.
استانداردهای DIN برای پیچ‌های واشردار - Screw and Washer Assemblies
پیچ‌های واشر دار یا واشر نما دارای واشر ثابت و یا متحرک است به این ترتیب کاربر با سرعت زیاد می‌تواند پیچها را روی کارببندد. فرض کنید در یک پروژه قرار است 100 هزار از این پیچ در کار بسته شود اگر واشر این پیچها جدا بود چقدر زمان بستن این پیچها طولانی می شد.
استانداردهای DIN برای پیچ‌های دوازده پر سوکتی - Point Socket Screws
این پیچها هم از خانواده پیچ‌های هشت پر سوکتی هستند. ازآنجا که آچار این پیچ خاص هست و در همه جا دیده نمی‌شود از این پیچها در ماشین‌هایی استفاده می‌شود که حساس هستند.
این‌ها تقریبا تمام دسته‌بندی پیچ‌های استاندارد دین است این دسته‌بندی مربوط به Screws است استانداردهای بولت را می‌توانید از اینجا دنبال کنید. شما می‌توانید از لینک‌های این صفحه به جزییات استاندارد مورد نظر خود وارد شود.
Bolt و Screw چه فرقی دارند؟
در فارسی هر دو «پیچ» ترجمه می‌شوند و همین باعث می‌شود تفاوتشان گم شود. در متون فنی انگلیسی تفکیک روشنی وجود دارد و این سایت هم بر همان اساس دو صفحه‌ی جدا دارد:
- Bolt — با مهره بسته می‌شود. پیچ از سوراخ هر دو قطعه عبور می‌کند و مهره در طرف دیگر می‌نشیند. سر پیچ فقط تکیه‌گاه است و پیچ در حین بستن معمولاً نمی‌چرخد.
- Screw — در رزوه‌ی خودِ قطعه بسته می‌شود؛ رزوه‌ای که از قبل قلاویز شده یا خود پیچ آن را می‌سازد. مهره‌ای در کار نیست و پیچ حین بستن می‌چرخد.
این تفکیک صرفاً واژگانی نیست و سه پیامد مهندسی دارد:
- مسیر بار فرق می‌کند. در Bolt، ظرفیت اتصال را پیچ و مهره تعیین می‌کنند. در Screw، ظرفیت را رزوه‌ی قطعه تعیین می‌کند — و اگر قطعه از آلومینیوم یا چدن باشد، همان رزوه ضعیف‌ترین حلقه است.
- طول درگیری معنا پیدا می‌کند. در Screw باید مطمئن شوید رزوه به‌قدر کافی در قطعه درگیر می‌شود؛ در جنس نرم، بیشتر از فولاد.
- تعمیرپذیری فرق می‌کند. مهره‌ی خراب عوض می‌شود؛ رزوه‌ی خراب‌شده‌ی قطعه باید با بوش رزوه‌ای ترمیم شود.
نوع درایو: انتخابی که سرعت خط تولید را تعیین می‌کند
در خانواده‌ی Screw، بیش از شکل سر، نوع درایو است که تجربه‌ی کار را می‌سازد — چون این پیچها معمولاً در تعداد بالا و با ابزار برقی بسته می‌شوند.
| درایو | ویژگی | محدودیت |
|---|---|---|
| دوسو (شیاری) | ساده‌ترین و ارزان‌ترین؛ ابزار همه‌جا هست | پیچ‌گوشتی بیرون می‌پرد (Cam-out)؛ برای ابزار برقی مناسب نیست |
| چهارسو (Phillips) | خودمرکزشونده؛ برای مونتاژ سریع | عمداً در گشتاور بالا بیرون می‌پرد تا از بیش‌سفتی جلوگیری کند |
| Pozidriv | شبیه چهارسو ولی با درگیری بهتر و بیرون‌پریدن کمتر | ابزار مخصوص خودش را می‌خواهد؛ با Phillips عوض نکنید |
| آلن (شش‌گوش درونی) | فضای شعاعی لازم ندارد؛ سر می‌تواند در خزینه فرو برود | سوکت باید تمیز باشد و آچار کامل وارد شود |
| هگزالوبولار (شش‌لُب / Torx) | بیشترین انتقال گشتاور با کمترین بیرون‌پریدن | ابزار اختصاصی؛ قطعه گران‌تر |
| دوازده‌پر سوکتی | درگیری بسیار زیاد در فضای تنگ | کم‌یاب و سفارشی |
سایز آچار آلن برای خانواده‌های پرمصرف
در پیچ‌های سوکتی، سایز آچار از جدول همان استاندارد گرفته می‌شود و در یک سایز رزوه‌ی مشترک، لزوماً یکی نیست. جدول زیر از داده‌های تأییدشده‌ی کاتالوگ فنی تی‌تی‌بولت است:
| سایز | DIN 912 (آلن استوانه‌ای) | DIN 7991 (آلن خزینه‌ای) | DIN 913 (مغزی سرتخت) |
|---|---|---|---|
| M1.4 | — | — | 0.7 |
| M1.6 | 1.5 | — | 0.7 |
| M1.8 | — | — | 0.7 |
| M2 | 1.5 | — | 0.9 |
| M2.5 | 2 | — | 1.3 |
| M3 | 2.5 | 2 | 1.5 |
| M4 | 3 | 2.5 | 2 |
| M5 | 4 | 3 | 2.5 |
| M6 | 5 | 4 | 3 |
| M8 | 6 | 5 | 4 |
| M10 | 8 | 6 | 5 |
| M12 | 10 | 8 | 6 |
| M14 | — | 10 | — |
| M16 | 14 | 10 | 8 |
| M18 | — | 12 | — |
| M20 | 17 | 12 | 10 |
| M22 | — | 14 | — |
| M24 | 19 | 14 | 12 |
| M30 | 22 | — | — |
| M36 | 27 | — | — |
ردیف خالی یعنی آن سایز در دامنه‌ی آن استاندارد نیست.
چهار خانواده‌ی خودرزوه‌زن که با هم اشتباه می‌شوند
در فهرست بالا چند خانواده هستند که همگی «رزوه‌ی خودشان را می‌سازند» ولی مکانیزم و کاربردشان فرق دارد:
| خانواده | چه می‌کند | صفحه‌ی مرتبط |
|---|---|---|
| پیچ ورق (خودکار) | در سوراخ آماده‌ی ورق، رزوه را با بریدن و فرم‌دادن می‌سازد | پیچ‌های ورق فلزی |
| پیچ سرمته‌ای | سوراخ را خودش می‌زند و بعد رزوه می‌سازد | پیچ‌های سرمته‌ای |
| پیچ رزوه‌زن فرم‌دهنده (DIN 7500) | در فلز، رزوه را با فرم‌دهی سرد می‌سازد — بدون براده | پیچ‌های قفلی |
| پیچ رزوه‌بُر (DIN 7513) | در فلز، رزوه را می‌تراشد — با براده | — |
پیچ‌های چوب و کناف: چرا رزوه‌شان این‌قدر درشت است
در چوب و صفحات فیبری، ماده نرم و متخلخل است. رزوه‌ی ریز در چنین جنسی درگیری مفیدی نمی‌سازد؛ به همین دلیل رزوه‌ی این خانواده عمیق، تیز و با گام بلند است تا حجم بیشتری از الیاف بین دو دندانه بیفتد.
- پیش‌سوراخ در چوب سخت لازم است، وگرنه چوب می‌شکافد. قطر پیش‌سوراخ باید اندازه‌ی مغز پیچ باشد، نه اندازه‌ی رزوه.
- در کناف، عمق نشستن سر تعیین‌کننده است: سر باید کمی زیر سطح کاغذ بنشیند بدون آنکه کاغذ را پاره کند. ابزار با محدودکننده‌ی عمق دقیقاً برای همین ساخته شده.
- چوب واهلش می‌کند — پیش‌بار در طول زمان و با تغییر رطوبت افت می‌کند. اتصال چوبی سازه‌ای بازرسی دوره‌ای لازم دارد.
راهنمای سفارش
- شماره استاندارد — و اگر نسخه‌ی ISO مدنظر است، صریح بنویسید.
- سایز، گام و طول — و اینکه رزوه درشت است یا ریز.
- کلاس استحکام یا گرید — و کلاس مهره‌ی متناظر.
- جنس — فولاد، استنلس A2 یا A4.
- پوشش — هماهنگ با بقیه‌ی اجزای اتصال.
- مدارک — گواهی مواد و گزارش آزمون، اگر اتصال بحرانی است.
برای استعلام موجودی، قیمت و امکان تولید داخلی با کارشناسان تی‌تی‌بولت تماس بگیرید.
سوالات متداول
فرق Bolt و Screw چیست؟
Bolt با مهره بسته می‌شود و Screw در رزوه‌ی خود قطعه. در Screw، ظرفیت اتصال را رزوه‌ی قطعه تعیین می‌کند.
کدام درایو برای ابزار برقی بهتر است؟
هگزالوبولار (شش‌لُب / Torx)، چون بیشترین گشتاور را با کمترین بیرون‌پریدن منتقل می‌کند. درایو دوسو برای ابزار برقی مناسب نیست.
Pozidriv و Phillips یکی هستند؟
خیر. Pozidriv درگیری بهتری دارد و ابزار مخصوص خودش را می‌خواهد؛ استفاده از سری Phillips روی آن، سر پیچ را خراب می‌کند.
پیچ هگزالوبولار چند پر دارد؟
شش لُب، نه هشت. «هگزا» در نامش به همین شش اشاره می‌کند.
فرق پیچ خودکار و پیچ رزوه‌زن فرم‌دهنده چیست؟
پیچ خودکار رزوه‌ی ST دارد و برای ورق است؛ DIN 7500 رزوه‌ی متریک دارد، در فلز رزوه را با فرم‌دهی سرد می‌سازد و براده تولید نمی‌کند.
قطر پیش‌سوراخ پیچ چوب چقدر باشد؟
اندازه‌ی مغز پیچ، نه اندازه‌ی رزوه. در چوب سخت پیش‌سوراخ الزامی است وگرنه چوب می‌شکافد.