استانداردهای DIN پیچ هایی با سرهای خاص

در استانداردهای DIN پیچ‌هایی با سرهای خاص از نظر ابعادی استاندارد‌هایی تهیه شده‌است. لیست زیر یک دسته‌بندی موثر برای مصرف این گونه پیچ هاست.

 پیچ‌های سیلندر (Cylinder bolts)

پیچ‌های قفلی (Lock bolts)

پیچ‌های سر چکشی (Hammer head bolts)

 پیچ‌های سر مثلثی (Three-headed bolts)

DIN 186B

 DIN 261

DIN 478

DIN 480

DIN 603

DIN 787

DIN 15237

DIN 22424

فهرست استانداردهای این گروه

در جدول زیر، استانداردهای این خانواده با نام محصولشان آمده است. ردیف‌هایی که ستون «مقاله» علامت دارند، صفحه‌ی اختصاصی با جدول ابعاد و راهنمای انتخاب دارند.

از 8 استاندارد این فهرست، 2 مورد صفحه‌ی اختصاصی دارد.

وجه مشترک: سری که نمی‌چرخد

پیچ‌های این صفحه ظاهر متفاوتی دارند، اما بیشترشان یک ایده‌ی مشترک دارند: سر یا گردن پیچ طوری ساخته شده که هنگام سفت کردن مهره نچرخد. به این ترتیب مهره فقط از یک طرف و با یک آچار بسته می‌شود، حتی وقتی سر پیچ در دسترس نیست — پشت ورق، داخل شیار یا زیر یک صفحه‌ی چوبی. سه راه برای این کار وجود دارد:

• گردن چهارگوش زیر سر گرد که در سوراخ چهارگوش یا در چوب قفل می‌شود: DIN 603 و DIN 186.
• سر T یا چکشی که در شیار T یا کانال می‌نشیند و با چرخش یک‌چهارم دور قفل می‌شود: DIN 186، DIN 261 و DIN 787.
• سر چهارگوش که با آچار یا کنار دیواره نگه داشته می‌شود: DIN 478 و DIN 480، که در پیچ‌های سر چهارگوش توضیح داده شده‌اند.

DIN 603: پیچ سرگرد گردن‌چهارگوش

این پیچ که در بازار به «پیچ کالسکه» یا «پیچ سرقارچی» هم معروف است، رایج‌ترین عضو این خانواده است. کاتالوگ تأییدشده‌ی ما ابعاد آن را این‌طور ثبت کرده است:

همه‌ی اعداد بر حسب میلی‌متر و از کاتالوگ‌های تأییدشده‌ی تی‌تی‌بولت خوانده شده‌اند. خط تیره یعنی آن سایز در آن استاندارد تعریف نشده است. ستون آخر از تقسیم قطر سر بر قطر اسمی پیچ محاسبه شده است.

قطر سر در این جدول 2.3 تا 2.8 برابر قطر پیچ است — بسیار بزرگ‌تر از سر شش‌گوش. این سر بزرگ و گرد دو کار می‌کند: فشار را روی سطح وسیعی از چوب پخش می‌کند، و چون آچارخور ندارد، از بیرون قابل باز کردن نیست. پهنای گردن چهارگوش (v) کمی بیشتر از قطر پیچ است. در چوب، سوراخ گرد هم‌قطر پیچ زده می‌شود و گردن چهارگوش با ضربه‌ی چکش در چوب فرو می‌رود و قفل می‌شود. در فلز، سوراخ باید چهارگوش باشد، یا باید از واشر سوراخ‌چهارگوش استفاده کرد؛ در سوراخ گرد فلزی، گردن هیچ نگه‌داری ندارد و پیچ با مهره می‌چرخد. جانشین ISO آن ISO 8677 است. واشرهای مخصوص این پیچ‌ها در واشرهای سوراخ‌چهارگوش آمده‌اند.

پیچ‌های سر T و سر چکشی

پیچ سر T در شیار T میز ماشین‌ابزار، ریل‌های نصب و پروفیل‌های آلومینیومی به کار می‌رود. سر پیچ از دهانه‌ی شیار وارد می‌شود، یک‌چهارم دور می‌چرخد و زیر لبه‌های شیار قفل می‌شود. سه نکته در انتخاب آن مهم است:

• پهنای سر با پهنای شیار: سر باید آن‌قدر پهن باشد که زیر لبه‌ها بنشیند و آن‌قدر باریک که از دهانه وارد شود. پیچ T هر شیار مخصوص همان شیار است.
• ارتفاع سر با عمق شیار: سری که بلندتر از عمق شیار باشد، پیچ را کج نگه می‌دارد.
• جهت چرخش قفل: در بسیاری از پیچ‌های سر چکشی، چرخش در جهت سفت کردن، سر را خودبه‌خود در جای قفل قرار می‌دهد. علامت روی انتهای پیچ جهت سر را نشان می‌دهد تا بعد از نصب بتوان آن را کنترل کرد.

DIN 787 پیچ مخصوص شیارهای T میز ماشین‌ابزار است که با مهره‌های T در یک سیستم قرار می‌گیرد. معرفی عمومی در پیچ تی و مهره تی آمده است.

استانداردهای کمتر رایج فهرست

• DIN 15237: پیچ‌های مخصوص نوار نقاله و بالابرهای سطلی، که با سر تخت روی نوار می‌نشینند تا در عبور از روی غلتک گیر نکنند.
• DIN 22424: از سری DIN 22000 که به تجهیزات معدن مربوط است. برای این کاربرد تخصصی، پیش از سفارش متن استاندارد را بررسی کنید.

چند نکته‌ی نصب

• در چوب، سوراخ را بزرگ نزنید. گردن چهارگوش پیچ کالسکه فقط وقتی قفل می‌شود که چوب دور آن سفت باشد. سوراخ گشاد یعنی پیچی که با مهره می‌چرخد.
• واشر زیر مهره در چوب. سر بزرگ پیچ کالسکه فشار را پخش می‌کند، اما مهره در طرف دیگر نه. واشر بزرگ یا واشر چوب DIN 440 زیر مهره بگذارید.
• سفت کردن دوباره در چوب. چوب با تغییر رطوبت جمع می‌شود و پیش‌تنیدگی کم می‌شود. در سازه‌های چوبی، مهره‌ها را پس از چند ماه دوباره سفت کنید.
• پیچ T را پیش از سفت کردن کنترل کنید. مطمئن شوید سر کاملاً زیر لبه‌های شیار چرخیده است؛ سر نیمه‌چرخیده زیر بار از شیار بیرون می‌زند.

جنس، کلاس و پوشش

در کاتالوگ ما DIN 603 در کلاس‌های 4.6، 8.8، A2-70، A4-70 تعریف شده است. برای بیشتر کاربردهای چوبی کلاس ۴٫۶ کافی است؛ کلاس ۸٫۸ برای اتصال‌های فلزی با سوراخ چهارگوش یا جایی که نیروی بیشتری لازم است. در فضای بیرونی، به‌خصوص با چوب‌های اشباع‌شده که مواد نگه‌دارنده‌شان خورنده است، پیچ گالوانیزه‌ی گرم یا استنلس انتخاب کنید؛ آبکاری روی نازک در این چوب‌ها زود از بین می‌رود. مقایسه‌ی پوشش‌ها در پوشش‌های سطح پیچ و مهره آمده است.

طول پیچ کالسکه

طول پیچ کالسکه از زیر سر اندازه گرفته می‌شود و گردن چهارگوش جزء آن است. برای انتخاب طول، ضخامت کل قطعات، واشر، مهره و دو تا سه دنده بیرون‌زدگی را جمع کنید. طبق یادداشت کاتالوگ ما، طول رزوه‌ی DIN 603 از همان قاعده‌ی پیچ‌های شش‌گوش پیروی می‌کند (2d+6 برای طول تا ۱۲۵ میلی‌متر) و پیچ‌های کوتاه تمام‌رزوه‌اند. در چوب ضخیم، اگر رزوه به داخل چوب نرسد، مهره پیش از فشردن قطعات به انتهای رزوه می‌رسد؛ طول را طوری انتخاب کنید که انتهای رزوه کمی داخل ضخامت چوب باشد.

پیچ عبوری یا پیچ چوب؟

در اتصال‌های چوبی دو راه اصلی وجود دارد: پیچ عبوری با مهره، مثل DIN 603، و پیچ چوب (لاگ) که مستقیم در چوب رزوه می‌کند. پیچ عبوری ظرفیت بیشتر و قابل پیش‌بینی‌تری دارد، چون نیرو را مهره و واشر از طرف دیگر تحمل می‌کنند نه الیاف چوب؛ و می‌شود آن را پس از جمع شدن چوب دوباره سفت کرد. پیچ چوب وقتی به کار می‌رود که طرف دیگر قطعه در دسترس نیست. برای سازه‌های باربر چوبی، پیچ عبوری با واشر بزرگ انتخاب رایج‌تر است.

پیچ سر T در ریل‌های درجا در بتن

کاربرد دیگر پیچ‌های سر T، ریل‌های مهاری است که پیش از بتن‌ریزی در بتن کار گذاشته می‌شوند. پیچ سر T در هر نقطه از طول ریل قابل نصب است و موقعیت اتصال را می‌توان بعداً تنظیم کرد. این پیچ‌ها و ریل‌ها معمولاً یک سیستم آزمون‌شده‌ی یک سازنده‌اند و ظرفیتشان در مدارک همان سازنده آمده است؛ پیچ سر T عمومی را در ریل سازنده‌ی دیگر به کار نبرید. درباره‌ی انکرهای بتنی استانداردهای انکر بولت را ببینید.

خلاصه‌ی انتخاب

• اتصال چوب به چوب یا چوب به فلز، با دسترسی از یک طرف: DIN 603.
• شیار T میز ماشین‌ابزار: DIN 787 همراه مهره‌ی T.
• کانال و ریل با شیار: DIN 186 یا DIN 261 متناسب با پهنای شیار.
• سر چهارگوش برای آچار ثابت یا ماشین‌ابزار: DIN 478 یا DIN 480.

سوالات متداول

پیچ کالسکه در فلز کار می‌کند؟

فقط در سوراخ چهارگوش یا با واشر سوراخ‌چهارگوش. در سوراخ گرد فلزی، گردن چهارگوش نگه‌داری ندارد و پیچ می‌چرخد.

DIN 603 و ISO 8677 یکی هستند؟

ISO 8677 جانشین DIN 603 است و هندسه‌ی مشابهی دارد. اگر ابعاد دقیق مهم است، استاندارد را در سفارش مشخص کنید.

پیچ T را چطور انتخاب کنم؟

بر اساس پهنا و عمق شیار. سر پیچ باید از دهانه‌ی شیار وارد شود و پس از چرخش زیر لبه‌ها بنشیند.

چرا مهره‌ی پیچ کالسکه در چوب شل می‌شود؟

چوب با تغییر رطوبت جمع می‌شود. واشر بزرگ زیر مهره بگذارید و پس از چند ماه دوباره سفت کنید.

طول پیچ کالسکه از کجا اندازه گرفته می‌شود؟

از زیر سر گرد؛ گردن چهارگوش جزء طول است.

پیچ کالسکه برای چوب بیرونی چه پوششی بخواهد؟

گالوانیزه‌ی گرم یا استنلس، به‌خصوص با چوب‌های اشباع‌شده که مواد نگه‌دارنده‌ی خورنده دارند.

راهنمای سفارش

برای اینکه استعلام بدون رفت‌وبرگشت انجام شود، این موارد را مشخص کنید:

1. شماره استاندارد — و اگر نسخه‌ی ISO مدنظر است، آن را صریح بنویسید؛ در چند خانواده ابعاد DIN و ISO یکی نیست.
2. سایز و طول
3. کلاس استحکام یا گرید
4. جنس — فولاد، استنلس A2 یا A4
5. پوشش — هماهنگ با بقیه‌ی اجزای اتصال

برای استعلام موجودی و قیمت با کارشناسان تی‌تی‌بولت تماس بگیرید.