استانداردهای DIN برای پیچ شش گوش نیم دنده

پیچ شش گوش نیم دنده - Hexagon Bolt Partially Thread

پیچ شش گوش نیم دنده برای کارهای سنگین طراحی شده و در گرید‌های بالا مثلا 10.9 به بالا تولید می‌گردد. این پیچ در خیلی از مصارف صنعتی دیده می‌شود مثل ماشین‌سازی یا اتومبیل و کشاورزی و... . این پیچ همانند پیچ شش گوش تمام دنده دارای روکش‌های گالوانیزه هست این پیچ هم مثل پیچ تمام رزوه با استنلس استیل نیز ساخته می‌شود. استانداردهای این نوع پیچ در اینجا برای شما گرد آوری شده‌اند تی تی بولت این توان را دارد تا در هر یک از این استانداردها تولید داخلی داشته باشد.

پیچ شش ضلعی نیم دنده بخشی از ساقه آن رزوه نشده‌است، اما در عوض دارای سطح صاف است. بخش رزوه‌دار پیچ معمولاً حدود دو سوم در طول ساق امتداد دارد و یک سوم باقی‌مانده ساق را بدون رزوه می‌گذارد.

این طراحی به پیچ اجازه می‌دهد تا یک چسبندگی ایمن در بخش رزوه ای ایجاد کند و در عین حال پشتیبانی مکانیکی و پایداری را در بخش بدون رزوه فراهم کند. بخش بدون رزوه همچنین به توزیع یکنواخت‌تر نیروی بستن پیچ کمک می‌کند و آن را برای کاربردهایی که در آن اتصال محکم و ایمن لازم است ایده‌آل می‌کند.

پیچ‌های شش ضلعی نیمه رزوه ای معمولاً در صنایع ساختمانی، خودروسازی، هوافضا و سایر صنایع که اتصال قوی و قابل اطمینان لازم است استفاده می‌شود. آنها در گریدها و مواد مختلف وجود دارند.

شایان ذکر است که پیچ‌های شش‌ضلعی نیم دنده برای کاربردهایی که پیچ نیاز به رزوه‌کاری کامل دارد، مناسب نیستند، مانند شرایطی که پیچ باید در سوراخی پیچ خورده باشد یا در جایی که پیچ همراه با مهره استفاده می‌شود.

به طور کلی، پیچ‌های شش‌ضلعی نیم دنده یک اتصال دهنده همه کاره و قابل اعتماد هستند که می‌توانند در طیف گسترده‌ای از کاربردها که در آن اتصال ایمن لازم است، استفاده شود.

علاوه بر این، پیچ‌های شش گوش نیم دنده نسبت به پیچ‌های تمام دنده مقاومت بیشتری در برابر تنش و تغییر شکل دارند. این به این دلیل است که بخش بدون رزوه کمک می‌کند تا بار به طور یکنواخت در طول پیچ توزیع شود و خطر خم شدن یا شکستن آن در حین استفاده کاهش یابد.

هنگام انتخاب یک پیچ شش گوش نیم دنده، ضروری است که جنس پیچ و عوامل محیطی که ممکن است بر عملکرد آن تأثیر بگذارد در نظر بگیرید. به عنوان مثال، مواد مقاوم در برابر خوردگی مانند فولاد ضد زنگ ممکن است برای استفاده در شرایط مرطوب یا خورنده ضروری باشند، در حالی که پیچ و مهره‌های با کشش بالا ممکن است برای کاربردهایی که پیچ در معرض تنش و کرنش باشد مورد نیاز باشد.

در نتیجه، پیچ‌های شش‌گوش نیم دنده طیف وسیعی از مزایا را نسبت به نمونه‌های کاملاً رزوه‌دار خود ارائه می‌دهند، از جمله بهبود مقاومت در برابر تنش و تغییر شکل، کاهش هزینه‌ها و سهولت نصب. با این حال، مانند هر پیچ دیگری، انتخاب نوع مناسب پیچ نیم دنده برای کار بسیار مهم است.

پیچ‌های شش ضلعی نیمه رزوه دار علاوه بر کاربرد آنها در ساخت و سازها و کاربردهای مکانیکی، می‌توانند در پروژه‌های DIY در اطراف خانه نیز استفاده شوند. به عنوان مثال، آنها یک انتخاب محبوب برای مونتاژ مبلمان هستند، زیرا قسمت بدون رزوه اجازه می‌دهد تا تنظیمات بدون برداشتن کل پیچ و مهره انجام شود.

پیچ‌های شش‌نیم دنده نیز می‌توانند در کاربردهای خودرو، به‌ویژه برای ایمن‌سازی اجزای سیستم تعلیق و سایر قطعات حیاتی استفاده شوند. بخش بدون رزوه پیچ می‌تواند به جذب ضربه‌ها و ارتعاشات کمک کند و خطر ترک خوردن یا شکست ناشی از خستگی فلز را کاهش دهد.

شایان ذکر است که پیچ‌های شش گوش نیم دنده باید همیشه طبق مشخصات سازنده و توصیه‌های گشتاور نصب شوند. سفت شدن بیش از حد می‌تواند باعث تغییر شکل یا قفل شدن پیچ شود، در حالی که سفت شدن کم می‌تواند منجر به شل شدن اتصال شود که در نهایت ممکن است خطراتی را بوجود آورد. به طور خلاصه، پیچ نیم دنده یک پیچ همه کاره و قابل اعتماد است که می‌تواند در طیف گسترده ای از کاربردها استفاده شوند.

DIN 601-1987 پیچ شش گوش نیم دنده DIN 601	DIN 960-1990 پیچ شش گوش نیم دنده DIN 960	DIN EN ISO 4016-2011

DIN EN ISO 8765-2011	DIN ISO 4014-2011

DIN 931-2-2009 پیچ شش گوش نیم دنده DIN 931	DIN 931-2-1987	DIN 931(-1)-1987

فهرست استانداردهای این گروه

در جدول زیر، استانداردهای این خانواده با نام محصولشان آمده است. ردیف‌هایی که ستون «مقاله» علامت دارند، صفحه‌ی اختصاصی با جدول ابعاد و راهنمای انتخاب دارند.

استانداردهای این گروه
استاندارد	محصول	مقاله
DIN 6011987	—	—
DIN 601	پیچ شش گوش نیم دنده DIN 601	✓
DIN 9601990	—	—
DIN 960	پیچ شش گوش نیم دنده DIN 960	✓
DIN ENISO40162011	—	—
DIN ENISO87652011	—	—
DIN ISO40142011	—	—
DIN 93122009	—	—
DIN 931	پیچ شش گوش نیم دنده DIN 931	✓
DIN 93121987	—	—

از 10 استاندارد این فهرست، 3 مورد صفحه‌ی اختصاصی دارد.

خانواده‌ی پیچ شش‌گوش نیم‌دنده در یک نگاه

ده استاندارد فهرست بالا در واقع سه محصول‌اند که هر کدام یک نسخه‌ی DIN قدیمی و یک نسخه‌ی ISO جانشین دارند:

رزوه‌ی درشت، دقت A/B: DIN 931 ← ISO 4014. رایج‌ترین پیچ شش‌گوش نیم‌دنده‌ی بازار. DIN 931-2 همین پیچ را در سایزهای درشت‌تر پوشش می‌دهد.
رزوه‌ی ریز: DIN 960 ← ISO 8765. برای جایی که تنظیم دقیق‌تر، مقاومت بیشتر در برابر شل شدن یا دیواره‌ی نازک لازم است.
دقت C (پیچ سیاه): DIN 601 ← ISO 4016. تلرانس باز، معمولاً کلاس ۴٫۶ یا ۴٫۸، برای سازه‌های ساده و کارهای عمومی.

نسخه‌ی تمام‌رزوه‌ی این خانواده، DIN 933 (ISO 4017) و برای رزوه‌ی ریز DIN 961 است.

ابعاد: DIN 931 و ISO 4014 در چهار سایز یکی نیستند

پیچ شش‌گوش نیم‌دنده: آچارخور، ارتفاع سر و طول رزوه
سایز	گام	آچارخور s — DIN 931	آچارخور s — ISO 4014 / 4016	ارتفاع سر k	طول رزوه b (طول تا 125)	b (طول 125 تا 200)
M6	1	10	10	4	18	24
M8	1.25	13	13	5.3	22	28
M10	1.5	17	16	6.4	26	32
M12	1.75	19	18	7.5	30	36
M14	2	22	21	8.8	34	40
M16	2	24	24	10	38	44
M20	2.5	30	30	12.5	46	52
M22	2.5	32	34	14	50	56
M24	3	36	36	15	54	60
M30	3.5	46	46	18.7	66	72
M36	4	55	55	22.5	78	84
M42	4.5	65	65	26	90	96
M48	5	75	75	30	102	108

همه‌ی اعداد بر حسب میلی‌متر و از کاتالوگ‌های تأییدشده‌ی تی‌تی‌بولت خوانده شده‌اند. خط تیره یعنی آن سایز در آن استاندارد تعریف نشده است. اعداد پررنگ سایزهایی‌اند که آچارخور DIN و ISO در آن‌ها فرق دارد. طول رزوه‌ی b از قاعده‌ی همین خانواده محاسبه شده است: 2d+6 برای طول اسمی تا 125، 2d+12 برای 125 تا 200 و 2d+25 برای بیشتر از 200 میلی‌متر.

مقایسه‌ی کاتالوگ‌ها نشان می‌دهد آچارخور DIN 931 و ISO 4014 در M10، M12، M14، M22 متفاوت است، در حالی که ارتفاع سر در همه‌ی سایزها یکی است. آچارخور ISO 4016 (دقت C) هم در همه‌ی سایزهای مشترک با ISO 4014 یکی است. نتیجه‌ی عملی: در یک سفارش مختلط، پیچ M12 از یک تأمین‌کننده آچار ۱۹ می‌خواهد و از دیگری آچار ۱۸. اگر آچار بکس یا ابزار مونتاژ خط تولید برای یکی تنظیم شده، استاندارد را در سفارش صریح بنویسید. مهره‌ی همراه هم همین دوگانگی را دارد؛ DIN 934 و ISO 4032 در همین سایزها آچارخور متفاوت دارند.

طول رزوه با قاعده تعیین می‌شود، نه با نسبت

متن بالا می‌گوید بخش رزوه‌دار «معمولاً حدود دو سوم طول» است. در استاندارد این‌طور نیست: طول رزوه (b) به قطر بستگی دارد، نه به طول پیچ، و فقط در سه بازه‌ی طولی تغییر می‌کند. مثلاً پیچ M12 با طول ۵۰ و با طول ۱۲۰ هر دو 30 میلی‌متر رزوه دارند؛ در اولی بیشتر ساق رزوه‌دار است و در دومی کمتر از یک‌سوم آن. در پیچ‌های کوتاه که طول از b کمتر یا نزدیک به آن است، پیچ عملاً تمام‌رزوه ساخته می‌شود؛ برای همین در این طول‌ها سفارش DIN 933 منطقی‌تر است.

چرا نیم‌دنده؟ صفحه‌ی برش

مزیت واقعی پیچ نیم‌دنده در اتصال‌هایی است که بار برشی دارند: صفحه‌هایی که می‌خواهند روی هم بلغزند و پیچ را مثل یک پین قیچی کنند. اگر صفحه‌ی برش از روی ساق صاف بگذرد، تمام سطح مقطع ساق بار را تحمل می‌کند. اگر از روی رزوه بگذرد، فقط سطح ته دنده کار می‌کند که حدود یک‌چهارم کمتر است. پس در طراحی اتصال برشی، طول پیچ را طوری انتخاب کنید که رزوه به صفحه‌ی برش نرسد.

متن بالا همچنین می‌گوید بخش بدون رزوه «به جذب ضربه و لرزش کمک می‌کند». این درست است اما دلیلش توزیع بار نیست: ساق صاف بدون شیار دنده تمرکز تنش ندارد. برای اتصال‌هایی که حفظ پیش‌تنیدگی زیر لرزش اولویت اول است، نسخه‌ی ساق‌نازک ساخته می‌شود؛ منطق آن در پیچ شش‌گوش با ساق نازک آمده است.

انتخاب طول درست

برای اتصال پیچ و مهره، طول پیچ مجموع این‌هاست:

ضخامت کل قطعاتی که بسته می‌شوند
ضخامت واشر زیر سر و زیر مهره
ارتفاع مهره
دو تا سه دنده بیرون‌زدگی از مهره

سپس عدد را به نزدیک‌ترین طول استاندارد بالاتر گرد کنید و یک کنترل دوم انجام دهید: انتهای رزوه باید کمی داخل ضخامت قطعات باشد. اگر ساق صاف از مهره بیرون بزند، مهره پیش از فشردن قطعات به انتهای رزوه می‌رسد و قفل می‌شود؛ اتصال سفت به نظر می‌رسد اما هیچ پیش‌تنیدگی ندارد. اگر این دو شرط با هم جور نمی‌شوند، یک واشر اضافه، طول دیگر یا پیچ تمام‌رزوه راه‌حل است.

اصلاح چند جمله از متن بالا

«در گریدهای بالا مثلاً ۱۰٫۹ به بالا تولید می‌گردد»: پیچ شش‌گوش نیم‌دنده در همه‌ی کلاس‌های رایج از ۴٫۶ تا ۱۰٫۹ ساخته می‌شود. DIN 601 و ISO 4016 اصلاً برای کلاس‌های پایین‌اند. کلاس‌ها در ISO 898-1 تعریف شده‌اند.
«برای جایی که پیچ همراه با مهره استفاده می‌شود مناسب نیست»: برعکس؛ اتصال عبوری با مهره رایج‌ترین کاربرد پیچ نیم‌دنده است. در سوراخ رزوه‌شده هم قابل استفاده است، به شرطی که طول رزوه برای درگیری کافی باشد.
«مقاومت بیشتر در برابر تنش نسبت به تمام‌دنده»: در کشش خالص، هر دو از رزوه می‌شکنند و ظرفیت کششی یکسانی دارند. مزیت نیم‌دنده در برش و در خستگی است، نه در کشش.

دقت محصول A، B و C

ISO 4014 دو دقت دارد: A برای سایزهای تا M24 و طول تا ۱۰ برابر قطر یا ۱۵۰ میلی‌متر (هر کدام کمتر باشد)، و B برای سایزها و طول‌های بزرگ‌تر. تفاوت در تلرانس ابعادی، هم‌محوری سر و کیفیت سطح نشیمن است. ISO 4016 و DIN 601 دقت C دارند: تلرانس‌ها بازتر است، ساق ممکن است کمی ناصاف باشد و سوراخ عبور بزرگ‌تری لازم دارد. پیچ دقت C برای سازه‌ی فلزی ساده، داربست و اتصال‌های عمومی کافی است، اما برای ماشین‌سازی و قطعات هم‌محور نه.

سوالات متداول

تفاوت DIN 931 و ISO 4014 چیست؟

ISO 4014 جانشین DIN 931 است، اما یکسان نیستند: در کاتالوگ تأییدشده‌ی ما آچارخور این دو در M10، M12، M14، M22 فرق دارد. بقیه‌ی ابعاد اصلی در سایزهای مشترک یکی است.

طول رزوه‌ی پیچ نیم‌دنده چقدر است؟

برای طول اسمی تا ۱۲۵ میلی‌متر، 2d+6؛ برای ۱۲۵ تا ۲۰۰، 2d+12؛ و بیشتر از ۲۰۰، 2d+25. مثلاً M16 تا طول ۱۲۵ حدود ۳۸ میلی‌متر رزوه دارد.

پیچ نیم‌دنده بهتر است یا تمام‌دنده؟

در اتصال برشی و جایی که پیچ از قطعات عبور می‌کند و با مهره بسته می‌شود، نیم‌دنده. در پیچ‌های کوتاه، سوراخ‌های رزوه‌شده‌ی عمیق یا جایی که طول‌های مختلف قطعات را با یک پیچ پوشش می‌دهید، تمام‌دنده.

DIN 601 برای چه کاری است؟

DIN 601 (و جانشین آن ISO 4016) پیچ شش‌گوش با دقت C است، معمولاً کلاس ۴٫۶. برای سازه‌های ساده و اتصال‌های عمومی مناسب است و برای ماشین‌سازی دقیق نه.

چرا مهره به انتهای رزوه رسید ولی قطعات سفت نشدند؟

پیچ برای ضخامت قطعات بلند است و ساق صاف آن به داخل مهره رسیده است. واشر اضافه بگذارید یا پیچ کوتاه‌تر با انتهای رزوه‌ی داخل ضخامت قطعات انتخاب کنید.

راهنمای سفارش

برای اینکه استعلام بدون رفت‌وبرگشت انجام شود، این موارد را مشخص کنید:

شماره استاندارد — و اگر نسخه‌ی ISO مدنظر است، آن را صریح بنویسید؛ در چند خانواده ابعاد DIN و ISO یکی نیست.
سایز و طول
کلاس استحکام یا گرید
جنس — فولاد، استنلس A2 یا A4
پوشش — هماهنگ با بقیه‌ی اجزای اتصال

برای استعلام موجودی و قیمت با کارشناسان تی‌تی‌بولت تماس بگیرید.