مهره‌های کوپلینگ برای انواع اتصال استفاده میشوند. برای مثال مهره کوپلیگ استاندارد DIN 3870 مهر ای با ارتفاع زیاد است. از این مهره میتوان برای برای اتصال دو سر رزوه استفاده کرد به این صورت که دو مفتول که سر ان رزوه است را هرکدام تا نمیه میبندیم. برای اتصال دو لوله که سر آنها دارای رزوه است نیز میتوان از این مهره‌ها استفاده کرد. مهره‌های کوتاه دیگر نیز در زمینه آب‌بندی و شیرآلات کاربرد زیادی دارند. این مهره‌ها در کلاس‌های 5,8,10 تولید میشوند. متریال این مهره‌ها میتواند فولاد استنلس استیل و در برخی موارد برنج باشد.
| DIN 3870-2001 | DIN 431-1982 | DIN 431-2013 |
|---|---|---|
 |  |  |
| DIN 74305-2-1994 | DIN 80705-1990 | |
 |  |
فهرست استانداردهای این گروه
در جدول زیر، استانداردهای این خانواده با نام محصولشان آمده است. ردیف‌هایی که ستون «مقاله» علامت دارند، صفحه‌ی اختصاصی با جدول ابعاد و راهنمای انتخاب دارند.
| استاندارد | محصول | مقاله |
|---|---|---|
| DIN 3870 | — | — |
| DIN 38702001 | — | — |
| DIN 4311982 | — | — |
| DIN 4312013 | — | — |
| DIN 7430521994 | — | — |
| DIN 807051990 | — | — |
نکته‌ی انتخاب
مهره قطعه‌ی مکمل پیچ است و انتخابش سه متغیر دارد: هم‌سایز بودن رزوه، کلاس استحکام مساوی یا بالاتر از عدد اول کلاس پیچ، و هم‌جنس بودن با پیچ و واشر. مهره ضعیف‌تر از پیچ باعث می‌شود رزوه‌ی مهره پیش از پیچ تسلیم شود — دقیقاً برعکس ترتیب ایمنی که در طراحی اتصال دنبال می‌شود.
راهنمای سفارش
برای اینکه استعلام بدون رفت‌وبرگشت انجام شود، این موارد را مشخص کنید:
- شماره استاندارد — و اگر نسخه‌ی ISO مدنظر است، آن را صریح بنویسید؛ در چند خانواده ابعاد DIN و ISO یکی نیست.
- سایز و طول
- کلاس استحکام یا گرید
- جنس — فولاد، استنلس A2 یا A4
- پوشش — هماهنگ با بقیه‌ی اجزای اتصال
برای استعلام موجودی و قیمت با کارشناسان تی‌تی‌بولت تماس بگیرید.
«مهره‌ی کوپلینگ» دو معنا دارد
در بازار پیچ و مهره، «کوپلینگ» به دو قطعه‌ی کاملاً متفاوت گفته می‌شود و فهرست این صفحه هر دو را در خود دارد:
- مهره‌ی رابط میله (Coupling nut): مهره‌ای بلند که دو میله‌ی رزوه‌دار را سر به سر به هم وصل می‌کند. استاندارد DIN این قطعه DIN 6334 است.
- مهره‌های اتصالات لوله: مهره‌هایی که در شیرآلات، اتصالات لوله و مخازن به کار می‌روند و رزوه‌ی لوله دارند یا بخشی از یک اتصال لوله‌ای‌اند. DIN 431 مهره‌ی لوله با رزوه‌ی لوله است و DIN 3870 به مهره‌ی رابط (مهره‌ی روپیچ) اتصالات لوله‌ای مربوط است.
مهره‌ی رابط DIN 6334: ارتفاع دقیقاً سه برابر قطر
ابعاد DIN 6334 در کاتالوگ تأییدشده‌ی تی‌تی‌بولت هست. در جدول زیر کنار مهره‌ی شش‌گوش معمولی DIN 934 آمده تا تفاوت روشن شود:
| سایز | DIN 6334 — آچارخور s | DIN 934 — آچارخور s | DIN 6334 — ارتفاع | DIN 934 — ارتفاع |
|---|---|---|---|---|
| M6 | 10 | 10 | 18 | 5 |
| M8 | 13 | 13 | 24 | 6.5 |
| M10 | 17 | 17 | 30 | 8 |
| M12 | 19 | 19 | 36 | 10 |
| M14 | 22 | 22 | 42 | 11 |
| M16 | 24 | 24 | 48 | 13 |
| M18 | 27 | 27 | 54 | 15 |
| M20 | 30 | 30 | 60 | 16 |
| M22 | 32 | 32 | 66 | 18 |
| M24 | 36 | 36 | 72 | 19 |
| M27 | 41 | 41 | 81 | 22 |
| M30 | 46 | 46 | 90 | 24 |
| M33 | 50 | 50 | 99 | 26 |
| M36 | 55 | 55 | 108 | 29 |
همه‌ی اعداد بر حسب میلی‌متر و از کاتالوگ‌های تأییدشده‌ی تی‌تی‌بولت خوانده شده‌اند. خط تیره یعنی آن سایز در آن استاندارد تعریف نشده است.
دو نکته از جدول بیرون می‌آید:
- ارتفاع مهره‌ی رابط در همه‌ی 14 سایز دقیقاً سه برابر قطر اسمی است — مثلاً M12 با ارتفاع 36 میلی‌متر. این عدد تصادفی نیست: هر میله باید حدوداً تا نیمه‌ی مهره فرو برود، و نیمه‌ی مهره (یک‌ونیم برابر قطر) از ارتفاع یک مهره‌ی معمولی بیشتر است. پس هر طرف اتصال دست‌کم به‌اندازه‌ی یک مهره‌ی کامل درگیری رزوه دارد.
- آچارخور با DIN 934 در همه‌ی سایزهای مشترک یکسان است، پس همان آچار روی هر دو می‌نشیند. در عوض ارتفاع 3.6 تا 3.8 برابر مهره‌ی معمولی است (در M12، 36 در برابر 10).
در مقاله‌ی مهره‌ی شش‌گوش بلند این مهره از زاویه‌ی خانواده‌ی مهره‌های بلند بررسی شده؛ اینجا تمرکز بر نحوه‌ی درست به‌کار بردن آن است.
نصب درست: هر میله باید تا نیمه برود
مهره‌ی رابط فقط وقتی کار می‌کند که هر دو میله به‌اندازه‌ی کافی در آن فرو رفته باشند. اشتباه رایج این است که یک میله تا ته مهره می‌رود و میله‌ی دوم فقط چند دنده درگیر می‌شود. از بیرون همه‌چیز درست به نظر می‌رسد، ولی ظرفیت اتصال به همان چند دنده محدود شده است.
- پیش از نصب، روی هر میله نصف ارتفاع مهره را علامت بزنید. پس از بستن، علامت باید درست کنار لبه‌ی مهره باشد.
- برخی مهره‌های رابط سوراخ بازدید در وسط دارند. از این سوراخ می‌شود دید که سر دو میله به وسط رسیده‌اند. در کارهای مهم این نوع را ترجیح دهید.
- سر دو میله را به هم نکوبید. اگر دو میله درون مهره به هم برسند و سفت شوند، مثل یک مهره‌ی قفل عمل می‌کنند؛ این کار گاهی عمداً انجام می‌شود، ولی باید آگاهانه باشد و درگیری رزوه‌ی دو طرف هنوز برابر بماند.
مهره‌ی رابط تنظیم‌کننده نیست
یک سوءتفاهم رایج این است که با چرخاندن مهره‌ی رابط می‌شود دو میله را به هم نزدیک کرد. این فقط وقتی ممکن است که یک طرف مهره رزوه‌ی چپ‌گرد و طرف دیگر راست‌گرد داشته باشد — که در آن صورت قطعه دیگر مهره‌ی رابط نیست و «تنگ‌کن» (Turnbuckle) نام دارد. در مهره‌ی رابط DIN 6334 رزوه‌ی سرتاسری یکسان است؛ چرخاندن مهره آن را روی یک میله جلو و روی دیگری عقب می‌برد، و فاصله‌ی دو میله تغییر نمی‌کند.
| ویژگی | مهره‌ی رابط (DIN 6334) | تنگ‌کن |
|---|---|---|
| رزوه | یک‌جهته در تمام طول | یک سر چپ‌گرد، یک سر راست‌گرد |
| چرخاندن بدنه | فاصله‌ی دو میله را تغییر نمی‌دهد | دو میله را به هم نزدیک یا دور می‌کند |
| کاربرد | امتداد دادن میله‌ی تمام‌رزوه | کشیدن و تنظیم کابل، میله‌ی مهاربندی |
| قفل‌شدن | با مهره‌ی قفل روی هر میله | با مهره‌های قفل روی دو سر |
کلاس و جنس: مهره‌ی رابط باید هم‌رده‌ی میله باشد
مهره‌ی رابط در مسیر بار است: هر نیرویی که از میله‌ی اول عبور می‌کند، از بدنه‌ی مهره به میله‌ی دوم می‌رسد. پس همان قاعده‌ی کلی مهره‌ها اینجا هم صادق است — کلاس مهره باید متناسب با کلاس میله باشد. میله‌ی تمام‌رزوه‌ی کلاس ۸٫۸ (DIN 976) با مهره‌ی رابط کلاس ۸ کامل می‌شود؛ ترکیب میله‌ی قوی با مهره‌ی رابط ضعیف، نقطه‌ی ضعف را به وسط میله منتقل می‌کند، جایی که کمتر کسی به آن نگاه می‌کند.
جنس هم باید هم‌خانواده باشد: میله‌ی گالوانیزه با مهره‌ی گالوانیزه، میله‌ی استنلس با مهره‌ی استنلس. در میله‌ها و مهره‌های گالوانیزه‌ی گرم، رزوه‌ی مهره برای جای پوشش تنظیم می‌شود؛ مهره‌ی رابط معمولی ممکن است روی میله‌ی گالوانیزه‌ی گرم بسته نشود.
مهره‌ی لوله DIN 431: رزوه‌ای که با اینچ لوله نام‌گذاری می‌شود
DIN 431 مهره‌ی نازک شش‌گوش با رزوه‌ی لوله است. کاربردش ثابت کردن اتصالات لوله‌ای روی دیواره است — مثلاً اتصالی که از دیواره‌ی مخزن یا بدنه‌ی تابلو عبور می‌کند و از پشت با این مهره محکم می‌شود. نکته‌ای که در خرید بیشترین اشتباه را می‌سازد این است که اندازه‌ی رزوه‌ی لوله به اینچ اسمی لوله نام‌گذاری می‌شود و با قطر واقعی رزوه برابر نیست. رزوه‌ی «یک‌دوم اینچ» لوله، قطری به‌مراتب بیشتر از نیم اینچ دارد. پس برای سفارش مهره‌ی لوله، اندازه‌ی رزوه را از روی خود قطعه‌ی نری که مهره روی آن بسته می‌شود بخوانید، نه با کولیس و تبدیل میلی‌متر به اینچ.
رزوه‌ی لوله‌ی استوانه‌ای که این مهره‌ها دارند، خودش آب‌بند نیست؛ آب‌بندی با واشر یا اورینگ زیر مهره یا روی شانه‌ی قطعه انجام می‌شود. برای انتخاب واشر آب‌بندی، مقاله‌ی واشر را ببینید.
جمع‌بندی
پیش از سفارش «مهره‌ی کوپلینگ» روشن کنید کدام را می‌خواهید: مهره‌ی رابط میله (DIN 6334) یا مهره‌ی اتصالات لوله (DIN 431، DIN 3870). مهره‌ی رابط DIN 6334 ارتفاعی دقیقاً سه برابر قطر و آچارخوری برابر مهره‌ی معمولی دارد؛ به شرطی درست کار می‌کند که هر میله تا نیمه‌ی آن برود و کلاسش هم‌رده‌ی میله باشد. و اگر هدف کشیدن دو میله به سمت هم است، قطعه‌ی درست تنگ‌کن است، نه مهره‌ی رابط.
سوالات متداول
مهره‌ی رابط برای اتصال دو میله‌ی رزوه‌دار کدام استاندارد است؟
DIN 6334. ارتفاع آن در همه‌ی سایزها سه برابر قطر اسمی است.
آیا آچار مهره‌ی معمولی به مهره‌ی رابط DIN 6334 می‌خورد؟
بله. آچارخور DIN 6334 در همه‌ی سایزهای مشترک با DIN 934 یکسان است.
چطور مطمئن شویم هر دو میله به اندازه‌ی کافی در مهره رفته‌اند؟
نصف ارتفاع مهره را روی هر میله علامت بزنید یا از مهره‌ی رابط با سوراخ بازدید استفاده کنید.
با چرخاندن مهره‌ی رابط می‌شود دو میله را به هم نزدیک کرد؟
خیر. این کار تنگ‌کن است که یک سرش چپ‌گرد و سر دیگرش راست‌گرد است.
رزوه‌ی لوله‌ی یک‌دوم اینچ چرا با کولیس نیم اینچ نیست؟
چون رزوه‌ی لوله با اندازه‌ی اسمی لوله نام‌گذاری می‌شود، نه با قطر واقعی رزوه.