پیچ تی در اتصالات آلومینیومی و داربستی و راه آهن بیشترین کاربرد را دارد. این پیچ در طول زمان تکامل پیدا کرده تا به این شکل در آمده است. نسخه اولیه این پیچ همان پیچ سر چهارگوش است که در طول زمان با ایجاد نیازهای جدید به این شکل در آمده است. مثلا در داربست از نوعی پیچ استفاده میشود که عمل باز و بسته کردن پیچ به آسانی انجام میشود. پیچ تی در تولید، زمان کمتر و هزینه کمتر نسبت به پیچ‌های شش گوش دارد. پیچ‌های تی از سایزهای کوچک در استاندارد مشخص شروع میشود تا سایزهای بزرگ در استاندارد مشخص به این معنی که اگر شما پیچ‌های تی کوچک لازم داشته باشید در یک رنج مشخص در استاندارد DIN 186 میتوانید آن‌ها را جست و جو کنید و اگر پیچ‌های تی بزرگ لازم داشته باشید میتوانید آن را در دسته DIN 7992 آنرا جست و جو کنید. پیچ‌های تی عموماً در متریال‌های فولاد کربنی تولید میشوند منظور در کلاس‌های 8.8 و 10.9 میباشد. ولی در صورت نیاز مشتری میتوان از متریال‌های دیگر مثل استنلس استیل و مونل و اینکول تولید کرد. روش تولید پیچ‌های تی در سایزهای کوچک فورج سرد و در سایزهای بزرگ فورج گرم میباشد. برای تولید پیچ تی در تی تی بولت در استاندارد DIN شما میتوانید مدارک فنی این صفحه را مطالعه بفرمایید حتی در استانداردهای ISO و ASTM تی تی بولت توانایی تولید پیچ‌های تی را با تکنولوژی پیش رفته دارد. صنایع سنگین مشتری اصلی پیچ سنگین تی هستند. پیچ تی در صنعت کاربرد ویژه ای دارد به طوری که بدون استفاده از پیچ‌های تی پیاده‌سازی برخی از خطوط تولید غیر ممکن می شد. پیچ تی حتی در صنایع سبک نیز به وفور به کار می‌رود مثل صنعت دکوراسیون و ساختمان‌سازی. در واقع پیچ تی در صنایعی به کار می‌رود که قطعیت در محل نصب وجود ندارد و از طرفی ما نیاز به یک اتصال مناسب و قوی داریم.
| DIN 186-1988 | DIN 186-2010 پیچ تی DIN 186 | DIN 188-1987 |
|---|---|---|
 |  |  |
| DIN 188-2007 | DIN 188-2011 | DIN 261-1987 |
 |  |  |
| DIN 261-2010 | DIN 787-2005 | DIN 1445-1977 |
 |  |  |
| DIN 1445-2011 | DIN 7992-2010 پیچ تی DIN 7992 | DIN 25192-1978 |
 |  |  |
| DIN 25193-2003 | DIN7992-1970 | |
 |  |
فهرست استانداردهای این گروه
در جدول زیر، استانداردهای این خانواده با نام محصولشان آمده است. ردیف‌هایی که ستون «مقاله» علامت دارند، صفحه‌ی اختصاصی با جدول ابعاد و راهنمای انتخاب دارند.
| استاندارد | محصول | مقاله |
|---|---|---|
| DIN 186 | پیچ تی DIN 186 | ✓ |
| DIN 7992 | پیچ تی DIN 7992 | ✓ |
| DIN 1861988 | — | — |
| DIN 1862010 | — | — |
| DIN 1881987 | — | — |
| DIN 1882007 | — | — |
| DIN 1882011 | — | — |
| DIN 2611987 | — | — |
| DIN 2612010 | — | — |
| DIN 7872005 | — | — |
| DIN 14451977 | — | — |
| DIN 14452011 | — | — |
| DIN 79922010 | — | — |
| DIN 251921978 | — | — |
| DIN 251932003 | — | — |
| DIN 79921970 | — | — |
از 16 استاندارد این فهرست، 2 مورد صفحه‌ی اختصاصی دارد.
نکته‌ی انتخاب
این پیچ‌ها در شیار T میز ماشین‌ابزار می‌نشینند. اندازه باید با شیار میز بخواند و گشتاور بیش از حد، لبه‌ی شیار را می‌شکند — که از خود پیچ گران‌تر است.
راهنمای سفارش
برای اینکه استعلام بدون رفت‌وبرگشت انجام شود، این موارد را مشخص کنید:
- شماره استاندارد — و اگر نسخه‌ی ISO مدنظر است، آن را صریح بنویسید؛ در چند خانواده ابعاد DIN و ISO یکی نیست.
- سایز و طول
- کلاس استحکام یا گرید
- جنس — فولاد، استنلس A2 یا A4
- پوشش — هماهنگ با بقیه‌ی اجزای اتصال
برای استعلام موجودی و قیمت با کارشناسان تی‌تی‌بولت تماس بگیرید.
سه خانواده زیر یک نام
«پیچ تی» در بازار به سه خانواده گفته میشود که شکل سرشان شبیه است ولی کارشان فرق دارد:
| خانواده | نمونه‌ی استاندارد | کجا می‌نشیند | ضدچرخش |
|---|---|---|---|
| پیچ سرچکشی با گردن مربعی | DIN 186 | سوراخ یا شیار ساده در قطعه | گردن مربعی زیر سر |
| پیچ سرچکشی با دو خار | DIN 188 | مشابه DIN 186 | دو خار کوچک زیر سر |
| پیچ سرچکشی بزرگ | DIN 7992 | شیار یا ریل در سازه و تجهیزات سنگین | شکل مستطیلی سر در شیار |
| پیچ شیار T میز ماشین | DIN 787 | شیار T استاندارد میز ماشین‌ابزار | پهنای سر با شیار |
متن بالا از DIN 186 برای سایزهای کوچک و DIN 7992 برای سایزهای بزرگ نام برده است. هر کدام مقاله‌ی جداگانه دارند: پیچ تی DIN 186 و پیچ تی DIN 7992. اینجا به منطق مشترک خانواده و به چهارمین عضو آن — پیچ شیار T — پرداخته میشود.
چرا سر تی: نصب از یک طرف و در موقعیت دلخواه
متن بالا به نکته‌ی مهمی اشاره کرده: پیچ تی در جاهایی به کار می‌رود که «قطعیت در محل نصب وجود ندارد». سر مستطیلی درون یک شیار یا ریل سر می‌خورد و در هر نقطه‌ای از طول شیار قابل بستن است. سه مزیت:
- موقعیت آزاد: لازم نیست سوراخ از قبل در نقطه‌ی دقیق مته شود؛ پیچ در شیار تا جای درست جابه‌جا میشود.
- بستن از یک طرف: سر در شیار گیر می‌کند و نمی‌چرخد، پس فقط مهره با آچار بسته میشود.
- قرار دادن از بالا در برخی شیارها: در شیارهایی که دهانه‌شان باریک‌تر از پهنای سر است ولی از طول سر بیشتر، سر را از طول وارد و یک‌چهارم دور می‌چرخانند تا زیر لبه‌ها قفل شود.
پیچ شیار T و مهره‌ی شیار T: یک سیستم
در میزهای ماشین‌ابزار، فیکسچرها و قالب‌ها، شیار T طبق یک سری استاندارد پهنا ساخته میشود و پیچ شیار T (DIN 787) و مهره‌ی شیار T (DIN 508) با همان پهنا نام‌گذاری میشوند. مهره‌ی شیار T در کاتالوگ تأییدشده‌ی تی‌تی‌بولت هست و رابطه‌ی رزوه با پهنای شیار را نشان می‌دهد:
| سایز | پهنای شیار T (a) | گام رزوه |
|---|---|---|
| M4 | 5 | 0.7 |
| M5 | 6 | 0.8 |
| M6 | 8 | 1 |
| M8 | 10 | 1.25 |
| M10 | 12 | 1.5 |
| M12 | 14 | 1.75 |
| M16 | 18 | 2 |
| M20 | 22 | 2.5 |
| M24 | 28 | 3 |
| M30 | 36 | 3.5 |
| M36 | 42 | 4 |
| M42 | 48 | 4.5 |
| M48 | 54 | 5 |
همه‌ی اعداد بر حسب میلی‌متر و از کاتالوگ‌های تأییدشده‌ی تی‌تی‌بولت خوانده شده‌اند. خط تیره یعنی آن سایز در آن استاندارد تعریف نشده است.
نکته‌ی عملی: پهنای شیار میز تعیین‌کننده است، نه رزوه. یک رزوه‌ی مشخص ممکن است برای بیش از یک پهنای شیار ساخته شود و پیچ یا مهره‌ای که برای شیار دیگری ساخته شده، یا در شیار جا نمی‌شود یا در آن لق است و زیر بار لبه‌ی شیار را می‌شکند. پیش از سفارش، پهنای شیار میز را اندازه بگیرید. جزئیات بیشتر درباره‌ی مهره‌های شیار T در مهره‌های تی آمده است.
کلاس، جنس و بار
متن بالا کلاس‌های ۸٫۸ و ۱۰٫۹ را برای پیچ‌های تی فولادی نام برده است. در پیچ‌های شیار T میز ماشین، کلاس بالا معمول است، چون این پیچ‌ها قطعه‌کار را زیر نیروی برش ماشین‌کاری محکم نگه می‌دارند. ولی در سیستم شیار T، ضعیف‌ترین حلقه اغلب پیچ نیست: لبه‌ی شیار میز است. پیچ ۱۰٫۹ که بیش از حد سفت شود، لبه‌ی چدنی شیار را می‌شکند — تعمیری بسیار گران‌تر از یک پیچ. گشتاور بستن را با توصیه‌ی سازنده‌ی ماشین محدود کنید، از واشر سخت زیر مهره استفاده کنید و گیره را طوری بچینید که پیچ نزدیک قطعه‌کار باشد، نه نزدیک تکیه‌گاه گیره.
تولید
متن بالا گفته است پیچ‌های تی در سایز کوچک با فورج سرد و در سایز بزرگ با فورج گرم ساخته میشوند — همان منطقی که درباره‌ی سر پیچ‌های شش‌گوش هم برقرار است. سر مستطیلی تی، به‌خاطر نسبت حجم سر به قطر ساق، در سایزهای بزرگ‌تر زودتر به مرز فورج گرم می‌رسد. محاسبه‌ی حجم فلز لازم برای سر با اصل بقای حجم در محاسبه‌ی خرج گل و مقایسه‌ی دو روش در فورج گرم آمده است.
جمع‌بندی
پیچ تی در شیار یا ریل سر می‌خورد، در موقعیت دلخواه بسته میشود و فقط از طرف مهره آچار می‌خواهد. خطرناک‌ترین خطای آن سری است که کامل نچرخیده و روی گوشه‌اش گیر کرده است. در میز ماشین‌ابزار، پهنای شیار تعیین‌کننده‌ی پیچ و مهره است، و لبه‌ی شیار، نه پیچ، اغلب ضعیف‌ترین جزء است.
سوالات متداول
تفاوت DIN 186 و DIN 7992 چیست؟
DIN 186 پیچ سرچکشی با گردن مربعی برای سایزهای کوچک‌تر است؛ DIN 7992 پیچ سرچکشی بزرگ‌تر برای سازه و تجهیزات سنگین.
پیچ شیار T را با چه چیزی انتخاب کنیم؟
با پهنای شیار میز، نه فقط رزوه؛ پیچ یا مهره‌ی شیار دیگر لق است یا جا نمی‌شود.
چرا پیچ تی ناگهان رها میشود؟
معمولاً سرش کامل یک‌چهارم دور نچرخیده و روی گوشه‌اش زیر لبه‌ی شیار گیر کرده است.
آیا پیچ ۱۰٫۹ برای شیار T میز بهتر است؟
فقط اگر گشتاور محدود شود؛ پیچ قوی که بیش از حد سفت شود، لبه‌ی چدنی شیار را می‌شکند.
مهره‌ی شیار T کدام استاندارد است؟
DIN 508؛ با پهنای شیار نام‌گذاری میشود.