DIN 912 - Hexagon socket Head Cap Screws

DIN 965 - Cross recessed countersunk flat head screws

پیچ آلن استاندارد DIN 7984:

DIN 7984 - Hexagon socket thin head cap screws

DIN 7984 یک استاندارد صنعتی آلمانی برای پیچ‌های آلن است. این پیچ‌ها برای استفاده در کاربردهای حساس، مانند ماشین آلات، قطعات خودرو و لوازم الکترونیکی تولید مسی شوند. این استاندارد مشخصات، شکل، ابعاد و مواد مورد نیاز برای پیچ‌ها را مشخص می‌کند. به طور خاص، پیچ‌ها از فولاد یا آلیاژهای دیگر ساخته شده‌اند، با پوشش اکسید سیاه برای محافظت در برابر خوردگی. یک سوکت شش ضلعی دارد. دنده‌ها متریک هستند و دارای گام درشت و متوسط هستند. به طور کلی، DIN 7984 استانداردی را برای پیچ‌های آلن با گل کوچک در بازار صنعتی آلمان تعیین می‌کند و به طور گسترده در کاربردهای مکانیکی استفاده می‌شود.

DIN 7985 - Cross recessed raised cheese head screws

DIN 7991 - Hexagon socket countersunk head cap screws

فهرست استانداردهای این گروه

در جدول زیر، استانداردهای این خانواده با نام محصولشان آمده است. ردیف‌هایی که ستون «مقاله» علامت دارند، صفحه‌ی اختصاصی با جدول ابعاد و راهنمای انتخاب دارند.

از 5 استاندارد این فهرست، 2 مورد صفحه‌ی اختصاصی دارد.

نکته‌ی انتخاب

پیچ آلن با آچار آلن از داخل سر بسته می‌شود، پس فضای شعاعی اطرافش لازم نیست و سرش می‌تواند داخل خزینه فرو برود. مراقب تمیزی سوکت و سالم بودن آچار باشید؛ بیشترین علت هرزشدن، وارد نشدن کامل آچار است.

پیچ آلن و پیچ ستاره‌ای: یک صفحه، دو خانواده

فهرست بالا دو خانواده را کنار هم آورده است. پیچ‌های آلن (سوکت شش‌گوش) — DIN 912، DIN 7984 و DIN 7991 — و پیچ‌های چهارسو — DIN 965 و DIN 7985 — که در واقع پیچ ماشین‌سازی‌اند و در پیچ‌های ماشین‌سازی کامل توضیح داده شده‌اند. «پیچ ستاره‌ای» در بازار معمولاً به آچارخور شش‌پر (تورکس، طبق ISO 10664) گفته می‌شود که نسخه‌هایی از همین پیچ‌ها با آن ساخته می‌شود؛ مثلاً ISO 14579 پیچ سراستوانه‌ای با آچارخور شش‌پر است. این آچارخور گشتاور بیشتری منتقل می‌کند و ابزار کمتر از آن بیرون می‌زند.

سه پیچ آلن، سه ظرفیت

کاتالوگ‌های تأییدشده تفاوت سه پیچ آلن رایج را نشان می‌دهند:

همه‌ی اعداد بر حسب میلی‌متر و از کاتالوگ‌های تأییدشده‌ی تی‌تی‌بولت خوانده شده‌اند. خط تیره یعنی آن سایز در آن استاندارد تعریف نشده است. در هر خانه به ترتیب قطر سر، ارتفاع سر و اندازه‌ی آچار آلن آمده است.

برای M8: پیچ سراستوانه‌ای DIN 912 سری به ارتفاع 8 میلی‌متر و آچار 6 دارد؛ سر کوتاه DIN 7984 ارتفاع 5 و آچار 5؛ و سرخزینه DIN 7991 ارتفاع 4.4 و آچار 5. آچار DIN 7984 در همه‌ی سایزهای جدول و آچار DIN 7991 در همه‌ی سایزها از DIN 912 هم‌سایز کوچک‌تر است. آچار کوچک‌تر یعنی گشتاور کمتری می‌توان منتقل کرد پیش از آنکه سوکت هرز شود؛ پس این دو پیچ را نمی‌توان با همان گشتاور DIN 912 هم‌کلاس بست.

سر کوتاه و صفر ابتدای کلاس

در کاتالوگ ما DIN 7984 در کلاس‌های 8.8، 010.9، A2-70، A4-70 تعریف شده است. صفر ابتدای «010.9» اشتباه تایپی نیست: ISO 898-1 برای قطعاتی که به دلیل هندسه — مثل سر کوتاه — نمی‌توانند بار کامل کلاس خود را تحمل کنند، پیشوند صفر را به کار می‌برد. چنین پیچی از فولاد و عملیات حرارتی کلاس ۱۰٫۹ ساخته شده، اما سرش زودتر از ساق تسلیم می‌شود. DIN 7984 برای جاهایی است که ارتفاع کم است و نیروی زیاد لازم نیست؛ برای اتصال پرنیرو، DIN 912 انتخاب کنید.

سرخزینه‌ی آلن DIN 7991

DIN 7991 و جانشین آن ISO 10642 در کاتالوگ ما ابعاد یکسان دارند. سر خزینه‌ای در خزینه‌ی مخروطی می‌نشیند و با سطح هم‌تراز می‌شود، اما تکیه‌گاه مخروطی دو محدودیت دارد: اگر زاویه یا قطر خزینه دقیق نباشد، سر روی یک حلقه‌ی باریک می‌نشیند و زیر بار شل می‌شود؛ و چند پیچ خزینه‌ای در یک قطعه، اگر محل سوراخ‌ها کمی خطا داشته باشد، قطعه را به زور جابه‌جا می‌کنند چون هر سر می‌خواهد در مرکز خزینه‌ی خود بنشیند. یک نکته از کاتالوگ: ارتفاع سر از M20 به M24 از 8.5 به 14 میلی‌متر جهش دارد و قطر سر فقط از 36 به 39 می‌رسد؛ پیش از خزینه‌کاری برای M24، زاویه و ابعاد را از متن استاندارد بگیرید و از الگوی سایزهای کوچک‌تر استخراج نکنید.

DIN 912 و ISO 4762

DIN 912 جای خود را به ISO 4762 داده است و برخلاف بسیاری از پیچ‌های شش‌گوش، ابعاد در کاتالوگ ما یکسان است: قطر سر حدود ۱٫۵ برابر قطر پیچ، ارتفاع سر برابر قطر، و طول رزوه 2d+12. پیچ آلن سر استوانه‌ای رایج‌ترین پیچ ماشین‌سازی پرمقاومت است و جزئیات آن در DIN 912 و DIN 912 گرید 10.9 آمده است.

هرز شدن سوکت: علت و پیشگیری

• آچار کامل وارد نشده: رنگ، زنگ یا خاک ته سوکت، آچار را فقط تا نیمه وارد می‌کند و گوشه‌ها را می‌تراشد. پیش از بستن، سوکت را تمیز کنید.
• آچار ساییده یا اینچی: آچار آلن اینچی در سوکت متریک هم‌اندازه‌ی تقریبی لق است. آچار ساییده گوشه‌های گرد دارد.
• آچار سرکروی زیر گشتاور زیاد: سرکروی برای رسیدن با زاویه است، نه برای سفت کردن نهایی.
• گشتاور بیش از ظرفیت سوکت: به‌خصوص در DIN 7984 و DIN 7991 با آچار کوچک‌تر.

پیچ‌های آلن دیگر که در فهرست نیستند

• سرعدسی آلن (ISO 7380): سر گرد کم‌ارتفاع با ظاهر تمیز؛ برای پوشش‌ها و قطعات نمایان رایج است، اما آچار آلن آن کوچک است و برای گشتاور زیاد مناسب نیست.
• DIN 6912: سر کوتاه با سوراخ راهنما در سوکت، برای جاهایی که ارتفاع کم است.
• پیچ مغزی آلن (DIN 913 تا 916): بدون سر؛ در پیچ‌های مغزی توضیح داده شده است.

خزینه‌ی پله‌ای برای سر استوانه‌ای

یکی از مزیت‌های پیچ آلن سراستوانه‌ای این است که سرش می‌تواند کاملاً داخل یک سوراخ پله‌دار فرو برود و سطح قطعه صاف بماند. ابعاد این سوراخ پله‌دار در DIN 974 تعریف شده است. قطر پله باید کمی بزرگ‌تر از قطر سر (dk در جدول بالا) باشد تا آچار و سر جا شوند، و عمق آن کمی بیشتر از ارتفاع سر. اگر زیر سر واشر می‌گذارید، قطر و عمق پله را برای واشر هم حساب کنید. درباره‌ی واشر زیر پیچ آلن و مشکل واشر فنری در سوراخ پله‌دار، واشرهای فنری را ببینید.

کدام پیچ آلن را انتخاب کنم؟

• حالت پیش‌فرض و نیروی زیاد: DIN 912 / ISO 4762.
• ارتفاع کم و نیروی کم: DIN 7984.
• سطح کاملاً صاف: DIN 7991 / ISO 10642 در خزینه‌ی دقیق.
• ظاهر تمیز در قطعات نمایان: سرعدسی ISO 7380.

در هر حالت، کلاس استحکام و جنس را جداگانه در سفارش بنویسید؛ شکل سر ظرفیت را محدود می‌کند، اما کلاس آن را تعیین می‌کند.

سوالات متداول

تفاوت DIN 912 و DIN 7984 چیست؟

DIN 7984 سر کوتاه‌تر و آچار کوچک‌تری دارد و نمی‌تواند بار کامل کلاس را تحمل کند؛ برای فضای کم و نیروی کم است.

010.9 یعنی چه؟

طبق ISO 898-1، پیشوند صفر یعنی قطعه به دلیل هندسه ظرفیت باربری کاهش‌یافته دارد، هرچند از مواد کلاس ۱۰٫۹ ساخته شده است.

DIN 7991 و ISO 10642 یکی هستند؟

در کاتالوگ ما ابعاد یکسان دارند.

پیچ ستاره‌ای چیست؟

پیچی با آچارخور شش‌پر (تورکس) که گشتاور بیشتری منتقل می‌کند و ابزار کمتر از آن بیرون می‌زند.

چرا سوکت پیچ آلن هرز می‌شود؟

بیشتر به دلیل وارد نشدن کامل آچار، آچار ساییده یا اینچی، یا گشتاور بیش از ظرفیت سوکت.

سوراخ پله‌دار پیچ آلن را از کجا اندازه بگیرم؟

ابعاد آن در DIN 974 تعریف شده است؛ قطر پله کمی بزرگ‌تر از قطر سر و عمق کمی بیشتر از ارتفاع سر.

راهنمای سفارش

برای اینکه استعلام بدون رفت‌وبرگشت انجام شود، این موارد را مشخص کنید:

1. شماره استاندارد — و اگر نسخه‌ی ISO مدنظر است، آن را صریح بنویسید؛ در چند خانواده ابعاد DIN و ISO یکی نیست.
2. سایز و طول
3. کلاس استحکام یا گرید
4. جنس — فولاد، استنلس A2 یا A4
5. پوشش — هماهنگ با بقیه‌ی اجزای اتصال

برای استعلام موجودی و قیمت با کارشناسان تی‌تی‌بولت تماس بگیرید.