استاد بولت جوشی توسط دستگاه استادولدینگ روی ورقه فلزی جوش می‌شود. این نوع اتصال از یک طرف ثابت و از طرف دیگر با مهره انجام می‌شود. محکم بودن جوش و تمیزی کار و مرقون به صرفه بودن نسبت به سوراخکاری و بستن مهره از دوطرف کار از مزایای استفاده از استادجوشی است.
ناودانی برای جوشکاری گل میخ کشی بست‌های تخصصی هستند که برای جوشکاری گل میخ به روش قوس کشی طراحی شده‌اند.
فرآیند جوشکاری گل میخ قوس دار شامل قرار دادن گل میخ بر روی قطعه کار می‌شود و سپس توسط تفنگ جوش بلند می‌شود. یک قوس الکتریکی بین نوک گل میخ و قطعه کار ایجاد می‌شود که انتهای گل میخ را ذوب کرده و یک حوضچه مذاب ایجاد می‌کند. سپس گل میخ به داخل حوضچه مذاب کشیده می‌شود و یک پیوند دائمی قوی با قطعه کار ایجاد می‌کند.
ناودانی‌های مورد استفاده برای این فرآیند معمولاً از فولاد کم کربن، فولاد ضد زنگ یا آلومینیوم ساخته می‌شوند. آنها با یک فرول سرامیکی پر شده با شار در پایه گل میخ طراحی شده‌اند که حاوی قوس است و از قرارگیری و اتصال مناسب بین گل میخ و قطعه کار اطمینان می‌دهد.
گل میخ برای جوشکاری گل میخ قوس دار معمولاً در صنعت تولید برای کاربردهایی مانند خودروسازی، ساخت و ساز و کشتی‌سازی استفاده می‌شود. آنها یک راه سریع و مطمئن برای تثبیت اجزای فلزی با هم ارائه می‌دهند که امکان تولید کارآمد و مقرون به صرفه را فراهم می‌کند.
1991/DIN 32500(-5)1991.jpg) |  |  |
|---|---|---|
| DIN 32500(-5)1991 | DIN 34828-2005 | DIN 525-1986 |
 | ||
| DIN 525-2009 |
فهرست استانداردهای این گروه
در جدول زیر، استانداردهای این خانواده با نام محصولشان آمده است. ردیف‌هایی که ستون «مقاله» علامت دارند، صفحه‌ی اختصاصی با جدول ابعاد و راهنمای انتخاب دارند.
| استاندارد | محصول | مقاله |
|---|---|---|
| DIN 32500 | — | — |
| DIN 348282005 | — | — |
| DIN 5251986 | — | — |
| DIN 5252009 | — | — |
نکته‌ی انتخاب
استاد بولت سر ندارد و با دو مهره بسته می‌شود. در سفارش، طول کل، سری رزوه و تعداد و گرید مهره باید جداگانه مشخص شود.
راهنمای سفارش
برای اینکه استعلام بدون رفت‌وبرگشت انجام شود، این موارد را مشخص کنید:
- شماره استاندارد — و اگر نسخه‌ی ISO مدنظر است، آن را صریح بنویسید؛ در چند خانواده ابعاد DIN و ISO یکی نیست.
- سایز و طول
- کلاس استحکام یا گرید
- جنس — فولاد، استنلس A2 یا A4
- پوشش — هماهنگ با بقیه‌ی اجزای اتصال
برای استعلام موجودی و قیمت با کارشناسان تی‌تی‌بولت تماس بگیرید.
یک اصلاح واژه: «ناودانی» یعنی گل‌میخ
دو روش جوش گل‌میخ
جوشکاری گل‌میخ در دو روش اصلی انجام می‌شود که هم تجهیزات و هم کاربردشان متفاوت است. متن بالا روش اول را توضیح داده است:
| ویژگی | قوس کشیده (با فرول سرامیکی) | تخلیه‌ی خازنی |
|---|---|---|
| منبع انرژی | رکتیفایر جوش با جریان زیاد و زمان نسبتاً طولانی | خازن که انرژی را در چند هزارم ثانیه تخلیه می‌کند |
| قطر گل‌میخ | قطرهای بزرگ‌تر | قطرهای کوچک |
| ضخامت ورق | ورق ضخیم و سازه | ورق نازک |
| فرول سرامیکی | لازم؛ قوس و مذاب را مهار می‌کند | لازم نیست |
| اثر پشت ورق | در ورق نازک ممکن است ردِ حرارت یا تغییر شکل بماند | بسیار کم؛ پشت ورق رنگ‌شده یا نمایان آسیب کمتری می‌بیند |
| کاربرد نمونه | گل‌میخ برشی تیرهای مختلط، سازه‌ی فولادی، کشتی | بدنه‌ی تابلو برق، لوازم خانگی، ورق‌کاری |
نکته‌ی کلیدی روش قوسی، فرول سرامیکی است: حلقه‌ای که دور پایه‌ی گل‌میخ قرار می‌گیرد، قوس را متمرکز می‌کند، فلز مذاب را در شکل یک طوقه‌ی کامل نگه می‌دارد و پس از جوش شکسته و دور ریخته می‌شود. فرول برای هر قطر گل‌میخ مخصوص خودش است و جایگزینی آن با فرول قطر دیگر کیفیت جوش را خراب می‌کند.
گل‌میخ برشی: کاربردی که ایمنی سازه به آن وابسته است
یکی از مهم‌ترین کاربردهای جوش گل‌میخ قوسی، گل‌میخ‌های برشی سردار روی بال تیرهای فولادی است. این گل‌میخ‌ها پس از بتن‌ریزی دال، در بتن قرار می‌گیرند و تیر فولادی و دال بتنی را به یک مقطع مختلط تبدیل می‌کنند؛ یعنی لغزش بین بتن و فولاد را می‌گیرند تا هر دو با هم خم شوند. ظرفیت خمشی سقف به این گل‌میخ‌ها وابسته است، پس کیفیت جوششان موضوع ایمنی است، نه ظاهر.
- سطح بال باید تمیز باشد. رنگ، زنگ ضخیم، روغن یا آب روی بال، جوش را متخلخل و ضعیف می‌کند.
- ورق گالوانیزه یا عرشه‌ی فولادی روی تیر شرایط جوش را تغییر می‌دهد؛ جوش از روی عرشه روش و تنظیمات مخصوص خودش را دارد و باید با نمونه‌ی آزمایشی تأیید شود.
- رطوبت فرول: فرول نم‌کشیده در جوش بخار آزاد می‌کند و تخلخل می‌سازد. فرول‌ها را خشک نگه دارید.
کنترل کیفیت جوش گل‌میخ
جوش گل‌میخ سریع است — کمتر از یک ثانیه — و همین سرعت باعث می‌شود خطای تنظیم در صدها گل‌میخ تکرار شود پیش از آنکه کسی متوجه شود. کنترل در سه مرحله انجام می‌شود:
- بازرسی چشمی طوقه: جوش خوب یک طوقه‌ی کامل و یکنواخت دور تا دور پایه‌ی گل‌میخ دارد. طوقه‌ی ناقص یا یک‌طرفه نشانه‌ی جریان، زمان یا زاویه‌ی نادرست است.
- کنترل طول پس از جوش: گل‌میخ هنگام جوش کمی کوتاه می‌شود، چون بخشی از آن ذوب می‌شود. کوتاه‌شدن خیلی کم یا خیلی زیاد، هر دو نشانه‌ی تنظیم نادرست است.
- آزمون خمش: در شروع کار و به‌صورت دوره‌ای، تعدادی گل‌میخ با ضربه‌ی چکش یا ابزار خم می‌شوند. جوش سالم نمی‌شکند؛ اگر گل‌میخ از ریشه جدا شود، تنظیمات باید اصلاح و گل‌میخ‌های قبلی بازبینی شوند.
DIN 32500، ISO 13918 و DIN 525
DIN 32500 استاندارد قدیمی آلمانی گل‌میخ‌های جوش قوسی بود و جای خود را به ISO 13918 داده است که گل‌میخ‌ها و فرول‌های سرامیکی را با هم پوشش می‌دهد. DIN 525 در همین فهرست، استاد رزوه‌دار جوشی است که ابعاد آن در کاتالوگ تأییدشده‌ی تی‌تی‌بولت هست:
| سایز | گام رزوه P | طول رزوه b |
|---|---|---|
| M6 | 1 | 35 |
| M8 | 1.25 | 40 |
| M10 | 1.5 | 45 |
| M12 | 1.75 | 55 |
| M16 | 2 | 65 |
| M20 | 2.5 | 75 |
| M24 | 3 | 85 |
| M30 | 3.5 | 105 |
| M36 | 4 | 125 |
| M42 | 4.5 | 145 |
| M48 | 5 | 165 |
همه‌ی اعداد بر حسب میلی‌متر و از کاتالوگ‌های تأییدشده‌ی تی‌تی‌بولت خوانده شده‌اند. خط تیره یعنی آن سایز در آن استاندارد تعریف نشده است.
طول رزوه در این استاندارد بین 3.4 تا 5.8 برابر قطر است — بلندتر از رزوه‌ی پیچ‌های معمولی — چون استاد جوشی اغلب برای بستن قطعه‌ای با ضخامت متغیر یا چند لایه به کار می‌رود و مهره باید جا برای حرکت داشته باشد.
جنس گل‌میخ و ورق
گل‌میخ باید با ورق جوش‌پذیر باشد: گل‌میخ فولاد کم‌کربن روی فولاد ساختمانی، گل‌میخ استنلس روی استنلس، و گل‌میخ آلومینیومی روی آلومینیوم — که دومی معمولاً با گاز محافظ یا روش خازنی جوش می‌شود. گل‌میخ استنلس روی فولاد کربنی هم ممکن است، ولی ترکیب شیمیایی ناحیه‌ی جوش باید کنترل شود. هرچه کربن ورق یا گل‌میخ بیشتر باشد، ناحیه‌ی جوش سخت‌تر و تردتر می‌شود؛ این همان منطقی است که در انتخاب فولاد برای هر نوع جوش دیده می‌شود.
گل‌میخ جوشی یا پیچ و مهره؟
همان‌طور که متن بالا گفت، گل‌میخ جوشی نیاز به سوراخکاری و دسترسی از دو طرف را حذف می‌کند. سه موقعیت که این مزیت تعیین‌کننده است: وقتی پشت ورق در دسترس نیست (بدنه‌ی بسته، مخزن)، وقتی سوراخ در ورق نباید باشد (آب‌بندی، ظاهر)، و وقتی تعداد اتصال‌ها زیاد است و سرعت اهمیت دارد. در عوض، گل‌میخ جابه‌جا نمی‌شود — موقعیتش پس از جوش قطعی است — و تعویض آن یعنی بریدن و جوش دوباره. برای خانواده‌های دیگر قطعات جوشی، پیچ و مهره‌های جوشی، پیچ‌های جوشی و پین‌های جوشی را ببینید.
جمع‌بندی
جوش گل‌میخ دو روش دارد: قوس کشیده با فرول سرامیکی برای قطرهای بزرگ و سازه، و تخلیه‌ی خازنی برای ورق نازک. کیفیت جوش در کسری از ثانیه تعیین می‌شود، پس کنترل با بازرسی طوقه، طول پس از جوش و آزمون خمش دوره‌ای، بخش جدانشدنی کار است — به‌ویژه در گل‌میخ‌های برشی که ظرفیت سقف به آنها بستگی دارد.
سوالات متداول
منظور از «ناودانی» در این متن چیست؟
اشتباه ترجمه است؛ منظور گل‌میخ یا استاد جوشی است که روی ورق جوش می‌شود.
تفاوت جوش گل‌میخ قوسی و خازنی چیست؟
قوسی برای قطرهای بزرگ و ورق ضخیم با فرول سرامیکی است؛ خازنی برای قطرهای کوچک و ورق نازک، بدون فرول و با اثر کمتر پشت ورق.
کیفیت جوش گل‌میخ را چطور کنترل کنیم؟
با بازرسی طوقه‌ی جوش، کنترل کوتاه‌شدن گل‌میخ و آزمون خمش دوره‌ای روی نمونه‌ها.
جانشین DIN 32500 چیست؟
ISO 13918 که گل‌میخ‌ها و فرول‌های سرامیکی جوش قوسی را پوشش می‌دهد.
چرا فرول باید خشک باشد؟
فرول نم‌کشیده در جوش بخار آزاد می‌کند و جوش متخلخل و ضعیف می‌شود.