Quenching Bolts And Nuts
کوئنچ کردن چیست؟
کوئنچ کردن پیچ و مهره در عملیات حرارتی بخشی از عملیات است که در آن پیچ و مهره گداخته شده را در سیکل مناسب خود به سرعت در یک مایع مثل آب یا روغن یا به وسیله گاز به سرعت سرد کنند. کوئنچ کردن پیچ و مهره باعث ایجاد خواص فیزیکی مناسب در فلز میشود. با توجه به عملیات حرارتی سیال مناسب انتخاب میگردد. کورههای صنعتی جهت عملیات حرارتی امکان گرم کردن پیچ و مهرهها را تا دمای گداخت قبل از ذوب دارند که به این ترتیب در سیکل عملیات حرارتی درست قرار میگیرند. لذا با توجه به اینکه مرحله بعد از گداز مرحله کوئنچ کردن پیچ و مهره است استخرهای مایع در کنار کورهها تاسیس میشوند. به وسیله جرثقیلهای مناسب محصول خروجی از کوره وارد مایع میشود و به سرعت کوئنچ میشود.
عمل کوئنچ کردن برای ایجاد سختی بیشتر و استحکام بیشتر فلزات استفاده میشود نام فارسی کوئنچ کردن "سردایش" میباشد. در کوئنچ کردن چقرمگی فلز کاهش پیدا میکند که این یک پدیده فیزکی است که هم میتواند مطلوب و هم نامطلوب باشد. توجه داریم که در اینجا فقط خواص فیزیکی را میتوان تغییر داد و خواص شمیایی فلز دست خورده باقی خواهد ماند. فلز در دمای تبلور مجدد (Recrystallization Temperature) ساختار مناسب را پیدا میکند و آماده سردایش است که بعد از سرد شدن درفاز مناسب خود قرار میگیرد. این فازها میتواند پرلیت (ساختار تعادلی و نفوذی) یا بینیت مارتنزیت (ناپایدار و غیر نفوذی) باشد که هریک از این فازها بنا بر نوع متریال و روش سردایش بوجود خواهد آمد. در عمل کوئنچ که به وسیله آب انجام میشود باید به این نکته دقت داشت که مایع آب در اتمسفر استاندارد در دمای 100 درجه سیلسیوس بخار میشود این بخار شدن ابری را تشکیل میدهد که مانع رسیدن آب به سطح فلز پیچ و مهره میشود لذا به همراه آب از نمک جهت بالاتر بردن دمای جوش مایع استفاده میگردد و همچنین نمک در گرمای قطعه روی کار رسوب میکند و باعث انفجارهای کوچک میشود به این وسیله آب نمک خنک سریعا روی فلز را می پوشاند و عمل خنک کاری با سرعت مناسبتری انجام میشود.
تمپرینگ و کوئنچ تمپر چیست؟
تمپرینگ و کوئنچ تمپر عملی است که بلافاصله بعد از کوئنچ کردن انجام میشود. و دلیل آن این است که پیچ و مهره بدست آمده در مرحله قبل ترد و شکننده میباشد تمپرینگ باعث میشود از سختی فلز کاسته شود و مقداری آن را نرمتر کند تا به سختی دلخواه برسیم.
در کوره برای فولادهای عمومی تا 900 درجه سانتیگراد حرارت بالا میرود و برای فلزهای خاص مثل اینکونل تا 1200 درجه و تا پایان سیکل حرارتی با دمای ثابت فرصت کریستال شدن مجدد تا مغز محصول داده میشود و سپس مرحله بعدی شروع میگردد توجه داریم که در کورهها اکسیژن وجود ندارد و نگرانی از بابت اسکید شدن نداریم.