مهره DIN 6927 همان مهره فلنجی قفلی است، با یک تفاوت اساسی: قفل آن از فلز می‌آید نه از نایلون. این یک جمله تمام تفاوت کاربردی را توضیح می‌دهد — این مهره در حرارت کار می‌کند، جایی که نسخه‌ی نایلونی از کار می‌افتد.
DIN 6927 چیست؟
DIN 6927 مهره شش‌گوش فلنج‌دار با گشتاور غالب تمام‌فلزی است، در محدوده‌ی M5 تا M20. ویرایش مرجع DIN 6927:1983 است و جایگزین آن DIN EN 1667.
مکانیزم قفل آن مکانیکی است: بخش بالایی مهره به‌صورت کنترل‌شده تغییر شکل داده می‌شود — معمولاً کمی بیضی یا جمع‌شده. وقتی پیچ وارد این ناحیه می‌شود، رزوه‌ها با فشار روی هم می‌نشینند و اصطکاکی ایجاد می‌شود که مستقل از نیروی بستن باقی می‌ماند.
چون همه‌چیز فلز است، این قفل به حرارت حساس نیست و در دماهایی کار می‌کند که نایلون در آن‌ها بی‌اثر می‌شود.
EN 1666 نگاشت شده بود. اما EN 1666 نسخه‌ی نایلونی با رزوه ریز است، نه تمام‌فلزی. معادل درست DIN 6927 استاندارد EN 1667 است. اگر در سفارش یا نقشه EN 1666 نوشته شده ولی منظور مهره تمام‌فلزی بوده، مهره‌ی اشتباهی تحویل می‌گیرید.جدول ابعاد مهره DIN 6927
h ارتفاع کل مهره شامل بخش تغییر شکل‌یافته است.
| رزوه d | گام P | آچارخور s | قطر فلنج dc | ارتفاع کل h |
|---|---|---|---|---|
| M5 | 0.8 | 8 | 11.8 | 6.2 |
| M6 | 1 | 10 | 14.2 | 7.3 |
| M8 | 1.25 | 13 | 17.9 | 9.4 |
| M10 | 1.5 | 15 | 21.8 | 11.4 |
| M12 | 1.75 | 18 | 26 | 13.8 |
| M14 | 2 | 21 | 29.9 | 15.9 |
| M16 | 2 | 24 | 34.5 | 18.3 |
| M20 | 2.5 | 30 | 42.8 | 22.4 |
هندسه‌ی فلنج و آچارخور با DIN 6923 و DIN 6926 یکسان است؛ فقط ارتفاع فرق می‌کند.
کجا DIN 6927 انتخاب درست است؟
- محیط‌های گرم: نزدیکی موتور و اگزوز، تجهیزات حرارتی، کوره‌ها، خطوط بخار.
- اتصالاتی که باز و بسته می‌شوند: قفل فلزی با هر بار استفاده افت می‌کند ولی مثل نایلون یک‌بارمصرف نیست.
- جایی که نایلون مجاز نیست: بعضی صنایع غذایی و دارویی محدودیت مواد پلیمری دارند.
- ارتعاش شدید همراه با حرارت: ترکیبی که فقط قفل فلزی جواب می‌دهد.
در مقابل، اگر محیط سرد و معمولی است و اتصال قرار نیست باز شود، DIN 6926 نایلونی معمولاً ارزان‌تر است و گشتاور بستن نرم‌تری دارد.
رفتار گشتاور و نکات نصب
مهره‌های گشتاور غالب رفتار متفاوتی از مهره‌ی معمولی دارند و این باید در دستورالعمل بستن دیده شود:
- گشتاور کل بیشتر است. بخشی از گشتاوری که می‌دهید صرف غلبه بر اصطکاک قفل می‌شود و به نیروی کششی تبدیل نمی‌شود. اگر گشتاور مهره معمولی را روی مهره قفلی اعمال کنید، پیش‌تنیدگی واقعی کمتر از انتظار خواهد بود.
- رزوه باید کامل از ناحیه قفل عبور کند. در غیر این صورت قفل درگیر نمی‌شود.
- افت با استفاده مجدد: گشتاور غالب با هر بار باز و بسته شدن کم می‌شود. در اتصالات حساس، تعداد دفعات مجاز باید در دستورالعمل تعمیرات تعیین شود.
- بکس ضربه‌ای: برخلاف نسخه نایلونی اینجا خطر ذوب وجود ندارد، ولی کنترل گشتاور با ابزار ضربه‌ای همچنان دقیق نیست.
سه مهره فلنجی در یک نگاه
| سایز | DIN 6923 ساده | DIN 6927 تمام‌فلزی | DIN 6926 نایلونی |
|---|---|---|---|
| M5 | 5 | 6.2 | 7.1 |
| M6 | 6 | 7.3 | 9.1 |
| M8 | 8 | 9.4 | 11.1 |
| M10 | 10 | 11.4 | 13.5 |
| M12 | 12 | 13.8 | 16.1 |
| M14 | 14 | 15.9 | 18.2 |
| M16 | 16 | 18.3 | 20.3 |
| M20 | 20 | 22.4 | 24.8 |
هر سه از نظر آچارخور و قطر فلنج یکسان‌اند. انتخاب بین آن‌ها فقط به دو سؤال برمی‌گردد: اتصال ارتعاش دارد؟ و محیط گرم است؟
- بدون ارتعاش → DIN 6923
- ارتعاش، محیط معمولی → DIN 6926
- ارتعاش، محیط گرم یا نیاز به باز و بست → DIN 6927
انواع مکانیزم قفل فلزی
«تمام‌فلزی» یک خانواده است، نه یک طرح واحد. سازندگان مختلف از روش‌های متفاوتی برای ایجاد گشتاور غالب استفاده می‌کنند:
- جمع‌کردن بیضی‌شکل بالای مهره: رایج‌ترین روش. دهانه‌ی بالایی کمی بیضی می‌شود تا رزوه‌ها با فشار درگیر شوند.
- شیار و زبانه‌ی فنری: بخشی از بدنه بریده و به داخل خم می‌شود و مثل فنر روی رزوه فشار می‌آورد.
- تغییر شکل موضعی رزوه: یک یا چند نقطه از رزوه‌ی داخلی فشرده می‌شود.
از نظر استاندارد، آنچه اهمیت دارد نه شکل مکانیزم بلکه عملکرد آن است: مهره باید گشتاور غالب مشخصی را در بستن و باز کردن ارائه دهد. به همین دلیل ظاهر مهره‌های DIN 6927 از سازنده‌ای به سازنده‌ی دیگر می‌تواند متفاوت باشد و این طبیعی است.
نکته‌ی عملی: اگر در یک پروژه از دو تأمین‌کننده مهره تمام‌فلزی می‌گیرید، ممکن است گشتاور بستن لازم کمی متفاوت باشد. در اتصالات حساس بهتر است تأمین‌کننده ثابت بماند.
چک‌لیست سفارش
- استاندارد: DIN 6927 — و معادل اروپایی EN 1667، نه EN 1666.
- سایز: M5 تا M20.
- کلاس: ۸ یا ۱۰ برای فولاد، A2-70 یا A4-70 برای استنلس.
- پوشش: هماهنگ با پیچ. در گالوانیزه گرم، اضافه‌تراشی رزوه لازم است.
- گشتاور: دستورالعمل بستن باید گشتاور غالب را در نظر گرفته باشد.
- تأمین‌کننده: در اتصالات حساس، ثابت نگه‌داشتن تأمین‌کننده رفتار گشتاور را یکنواخت می‌کند.
رفتار در باز و بست مکرر: تفاوت بنیادی با نسخه‌ی نایلونی
هر دو خانواده «یک‌بارمصرف» توصیف می‌شوند، اما شکل از کار افتادنشان متفاوت است و این در نگهداری اهمیت دارد:
- نایلونی نسبتاً ناگهانی از کار می‌افتد: حلقه با چند بار عبور رزوه تراشیده می‌شود و پس از آن تقریباً هیچ گشتاور بازدارنده‌ای باقی نمی‌ماند.
- تمام‌فلزی تدریجی افت می‌کند: ناحیه‌ی تغییر شکل‌یافته با هر بار بستن کمی بازتر می‌شود و گشتاور بازدارنده پله‌پله کم می‌شود.
پیامد عملی: در تجهیزاتی که برای سرویس دوره‌ای باز و بسته می‌شوند، نسخه‌ی تمام‌فلزی چند نوبت بیشتر دوام می‌آورد — ولی «چند نوبت» یک عدد تضمین‌شده نیست. اگر اتصال ایمنی‌بحرانی است، مهره در هر سرویس تعویض می‌شود.
در محیط خورنده و در دما
نبودِ قطعه‌ی غیرفلزی، دو مزیت مشخص می‌دهد:
- دما. محدودیت دمایی این مهره همان محدودیت جنس فولاد و پوششش است، نه محدودیت یک پلیمر. همین، دلیل اصلی انتخابش در اگزوز، موتور و تجهیزات گرم است.
- مواد شیمیایی. حلال‌ها و سوخت‌هایی که نایلون را متورم یا نرم می‌کنند، روی این مهره اثری ندارند.
در عوض یک ملاحظه اضافه می‌شود: چون قفل از تماس فلز با فلز می‌آید، احتمال گیرپاژ در جنس‌های مستعد بالاتر است. در استنلس روی استنلس، این نکته را جدی بگیرید و ضدگیرپاژ را در برنامه ببینید — با این یادآوری که روانکار اینجا برخلاف نسخه‌ی نایلونی، قفل را از بین نمی‌برد.
ابعاد سه مهره فلنجی کنار هم
| سایز | آچارخور s | قطر فلنج dc | ارتفاع — 6923 | ارتفاع — 6926 نایلونی | ارتفاع — 6927 تمام‌فلزی |
|---|---|---|---|---|---|
| M5 | 8 | 11.8 | 5 | 7.1 | 6.2 |
| M6 | 10 | 14.2 | 6 | 9.1 | 7.3 |
| M8 | 13 | 17.9 | 8 | 11.1 | 9.4 |
| M10 | 15 | 21.8 | 10 | 13.5 | 11.4 |
| M12 | 18 | 26 | 12 | 16.1 | 13.8 |
| M14 | 21 | 29.9 | 14 | 18.2 | 15.9 |
| M16 | 24 | 34.5 | 16 | 20.3 | 18.3 |
| M20 | 30 | 42.8 | 20 | 24.8 | 22.4 |
داده‌ها از کاتالوگ فنی تأییدشده‌ی تی‌تی‌بولت؛ هر سه از M5 تا M20 تعریف شده‌اند.
سوالات متداول
تفاوت DIN 6927 با DIN 6926 چیست؟
قفل DIN 6927 تمام‌فلزی است و به حرارت حساس نیست؛ DIN 6926 حلقه نایلونی دارد که در دمای بالا نیروی گیرش را از دست می‌دهد.
چرا ظاهر مهره‌های تمام‌فلزی فرق می‌کند؟
چون استاندارد عملکرد را تعیین می‌کند نه شکل مکانیزم. سازندگان از روش‌های متفاوتی برای ایجاد گشتاور غالب استفاده می‌کنند.
معادل اروپایی DIN 6927 کدام است؟
EN 1667. توجه کنید که EN 1666 نسخه نایلونی با رزوه ریز است و معادل درستی برای DIN 6927 نیست.
مهره تمام‌فلزی را می‌شود دوباره استفاده کرد؟
بله ولی با افت. گشتاور غالب با هر بار باز و بسته شدن کم می‌شود و در اتصالات حساس باید تعداد دفعات مجاز تعیین شود.
گشتاور بستن این مهره با مهره معمولی فرق دارد؟
بله، بیشتر است. بخشی از گشتاور صرف غلبه بر اصطکاک قفل می‌شود و به نیروی کششی تبدیل نمی‌شود.
آچار DIN 6927 چند است؟
همان آچار مهره فلنجی: M10 برابر ۱۵ و M12 برابر ۱۸ میلی‌متر.
چرا نسخه‌ی تمام‌فلزی چند بار بیشتر دوام می‌آورد؟
چون قفل آن تدریجی افت می‌کند نه ناگهانی. با هر بار بستن، ناحیه‌ی تغییر شکل‌یافته کمی بازتر می‌شود؛ ولی تعداد دفعات، عدد تضمین‌شده‌ای نیست.
چطور بفهمیم مهره دیگر قفل نمی‌کند؟
روی پیچ تمیز با دست بپیچانیدش. اگر بدون مقاومت محسوس چرخید، گشتاور بازدارنده‌اش تمام شده است.
روانکاری رزوه این مهره را از کار می‌اندازد؟
خیر، برخلاف نسخه‌ی نایلونی. قفل از تغییر شکل فلز می‌آید نه از اصطکاک با پلیمر — و همین اجازه می‌دهد در استنلس از ضدگیرپاژ استفاده شود.
محدودیت دمایی این مهره چقدر است؟
همان محدودیت جنس فولاد و پوششش، چون قطعه‌ی غیرفلزی ندارد. به همین دلیل در اگزوز، موتور و تجهیزات گرم انتخاب متعارفی است.
جمع‌بندی
DIN 6927 جایی انتخاب می‌شود که هم ارتعاش هست و هم حرارت — ترکیبی که مهره نایلونی از پس آن برنمی‌آید. در سفارش، معادل اروپایی را EN 1667 بنویسید نه EN 1666، و گشتاور بستن را با در نظر گرفتن گشتاور غالب تعیین کنید.
برای استعلام مهره فلنجی قفلی تمام‌فلزی با کارشناسان تی‌تی‌بولت تماس بگیرید.