خار‌های رینگی شکل ساده ای دارند و به شکل یک حلقه ناقص میباشند. این خار‌ها خاصیت فنری دارند و میتوانند از استنلس استیل یا فولاد‌های آلیاژی باشند. برای استفاده این خار‌ها در محل مصرف ابتدا آن‌ها را فشرده کرده و پس از قرار‌گیری در محل مناسب خود آنرا رها میکنند تا در محل استفاده چفت شود.
| DIN 5417(M3200SP)-1976 | DIN 5417-2011 | DIN 73130(A)-1989 |
|---|---|---|
-1976/DIN 5417(M3200SP)-1976.jpg) |  | -1989/DIN 73130(A)-1989.jpg) |
| DIN 73130(C)-1989 | DIN 7993(A)-1970 | DIN 7993(B)-1970 |
-1989/DIN 73130(C)-1989.jpg) | -1970/DIN 7993(A)-1970.jpg) | -1970/DIN 7993(B)-1970.jpg) |
| DIN 9045-1974 | DIN 9925-2016 | |
 |  |
فهرست استانداردهای این گروه
در جدول زیر، استانداردهای این خانواده با نام محصولشان آمده است. ردیف‌هایی که ستون «مقاله» علامت دارند، صفحه‌ی اختصاصی با جدول ابعاد و راهنمای انتخاب دارند.
| استاندارد | محصول | مقاله |
|---|---|---|
| DIN 5417 | — | — |
| DIN 54172011 | — | — |
| DIN 73130 | — | — |
| DIN 7993 | — | — |
| DIN 90451974 | — | — |
| DIN 99252016 | — | — |
نکته‌ی انتخاب
این قطعات وظیفه‌ی موقعیت‌دهی یا نگه‌داشتن را دارند نه تحمل بار اصلی اتصال. انتخاب بر اساس قطر سوراخ یا شیار انجام می‌شود و رواداری سوراخ در عملکردشان تعیین‌کننده است.
راهنمای سفارش
برای اینکه استعلام بدون رفت‌وبرگشت انجام شود، این موارد را مشخص کنید:
- شماره استاندارد — و اگر نسخه‌ی ISO مدنظر است، آن را صریح بنویسید؛ در چند خانواده ابعاد DIN و ISO یکی نیست.
- سایز و طول
- کلاس استحکام یا گرید
- جنس — فولاد، استنلس A2 یا A4
- پوشش — هماهنگ با بقیه‌ی اجزای اتصال
برای استعلام موجودی و قیمت با کارشناسان تی‌تی‌بولت تماس بگیرید.
ساده‌ترین عضو خانواده‌ی خار
خار رینگی سیمی یک حلقه‌ی ناقص از مفتول فنری است — بدون سوراخ چشمی، بدون مقطع مستطیلی، و بدون شکل خاص. همین سادگی هم مزیتش است و هم محدودیتش:
- ارزان‌ترین راه مهار محوری. تولیدش فقط خم‌کردن مفتول است.
- در فضای بسیار تنگ جا می‌شود، چون مقطع گردش کوچک است.
- ولی سطح تماسش با دیواره‌ی شیار کم است — تماس روی یک خط است نه یک سطح — پس ظرفیت محوری‌اش از خار چشمی کمتر است.
- و دقت نشستنش پایین‌تر است، چون مفتول خم‌شده تلرانس مقطع مستطیلی پانچ‌شده را ندارد.
در برابر بقیه‌ی خانواده‌ی خار
| نوع | مقطع | ظرفیت محوری | ابزار نصب |
|---|---|---|---|
| رینگی سیمی | گرد (مفتول) | کمترین | ابزار ساده یا حتی بدون ابزار خاص |
| چشمی بیرونی | مستطیلی پانچ‌شده | بیشترین | انبر خارجمع‌کن بیرونی |
| چشمی داخلی | مستطیلی پانچ‌شده | بیشترین | انبر خارجمع‌کن داخلی |
| نعلی | ورق پانچ‌شده | متوسط | انبردست یا ابزار ساده — نصب از پهلو |
شیار برای مقطع گرد
یک نکته‌ی هندسی که در طراحی مهم است و زیاد نادیده گرفته می‌شود: شیار خار سیمی با شیار خار چشمی یکی نیست.
- خار چشمی مقطع مستطیلی دارد و در شیاری با کف تخت و دیواره‌ی عمود می‌نشیند؛ تماسش با دیواره سطحی است.
- خار سیمی مقطع گرد دارد. در همان شیار مستطیلی، فقط روی یک خط با دیواره تماس می‌گیرد — و همان خط، فشار موضعی بالایی تحمل می‌کند.
- در قطعه‌ی نرم، این فشار خطی دیواره را جا می‌اندازد و خار به‌تدریج در شیار فرو می‌رود.
به همین دلیل در طراحی، عمق و عرض شیار باید متناسب با قطر مفتول تعیین شود، نه با قیاس از خار چشمی هم‌سایز. و در قطعات نرم، این خانواده اساساً انتخاب مناسبی نیست.
نصب و کنترل
- ابزار مخصوص لازم نیست — در سایزهای کوچک با دست و در سایزهای بزرگ‌تر با یک ابزار ساده نصب می‌شود. همین یکی از دلایل محبوبیتش در تولید انبوه است.
- باز کردن بیش از حد، حلقه را دائمی تغییر شکل می‌دهد. مفتول خم‌شده به شکل اولش برنمی‌گردد.
- دو سر حلقه باید در یک صفحه بمانند. حلقه‌ی پیچ‌خورده در شیار کامل نمی‌نشیند و نقطه‌ی ضعف می‌سازد.
- محل دهانه را دور از نقطه‌ی بار قرار دهید. دهانه‌ی حلقه ضعیف‌ترین بخش آن است.
- در دور بالا مناسب نیست — نیروی گریز از مرکز حلقه‌ی سیمی را راحت‌تر از مقطع مستطیلی باز می‌کند.
تولید ساده، و تلرانسی که از آن می‌آید
خار سیمی از مفتول فنری خم می‌شود؛ همین فرآیند ساده هم قیمتش را پایین نگه می‌دارد و هم محدودیت دقتش را توضیح می‌دهد:
- قطر حلقه به دقت خم‌کاری وابسته است، نه به یک قالب پانچ. پس پراکندگی ابعادی بیشتری نسبت به خار چشمی دارد.
- دو سر حلقه دقیقاً در یک صفحه نیستند مگر اینکه فرآیند کنترل‌شده باشد. حلقه‌ی کمی پیچ‌خورده در شیار کامل نمی‌نشیند.
- نیروی فنری به جنس و به مقدار کار سرد بستگی دارد و میان دو تأمین‌کننده می‌تواند محسوس فرق کند.
بازرسی و نگهداری
- پس از نصب، نشستن کامل را کنترل کنید. حلقه باید در تمام محیط در شیار بنشیند؛ بخشی که بیرون مانده یعنی حلقه پیچ خورده یا شیار کم‌عمق است.
- لقی محوری قطعه را امتحان کنید. حرکت محسوس یعنی عرض شیار یا قطر مفتول نامتناسب است.
- در بازرسی دوره‌ای، دنبال فرورفتگی در دیواره‌ی شیار بگردید. این نشانه‌ی همان فشار خطی است و یعنی بار از توان این خانواده بیشتر بوده.
- حلقه‌ی باز شده را دوباره استفاده نکنید. مفتول خم‌شده به شکل اولش برنمی‌گردد و نیروی فنری‌اش کمتر است.
- در محیط خورنده، خوردگی سطح مفتول ظرفیت را سریع کم می‌کند — چون مقطع کوچک است و هر مقدار خوردگی سهم بزرگی از آن را می‌برد.
کاربردهای متعارف
- مهار قطعات سبک روی شفت در مکانیزم‌های کوچک.
- لوازم خانگی و تجهیزات سبک — جایی که قیمت مهم‌تر از ظرفیت است.
- مهار موقت در مونتاژ تا قطعه‌ی نهایی نصب شود.
- یاتاقان‌ها و بوش‌های کوچک با بار محوری ناچیز.
- جایی که فضای شعاعی برای خار چشمی کافی نیست و مقطع گرد کوچک تنها گزینه است.
راهنمای سفارش
- قطر شفت یا سوراخ — مبنای سایز.
- قطر مفتول — تعیین‌کننده‌ی ظرفیت و ابعاد شیار.
- جنس — فولاد فنری یا استنلس؛ در محیط خورنده استنلس.
- ابعاد شیار قطعه — اگر هنوز ماشین‌کاری نشده است.
- بار محوری مورد انتظار — تا در صورت لزوم به خار چشمی هدایت شوید.
سه اشتباه رایج
- قیاس ابعاد از خار چشمی هم‌سایز. شیار خار سیمی باید متناسب با قطر مفتول طراحی شود؛ نشاندن مفتول گرد در شیار طراحی‌شده برای مقطع مستطیلی، تماس را به یک خط محدود می‌کند.
- استفاده در قطعه‌ی نرم. در آلومینیوم و برنج، فشار خطی دیواره را جا می‌اندازد و خار به‌تدریج در شیار فرو می‌رود؛ اتصال بدون آنکه چیزی بشکند شل می‌شود.
- انتخاب بر اساس قیمت و نه بر اساس بار. این ارزان‌ترین عضو خانواده است و دقیقاً به همین دلیل زیاد در جایی استفاده می‌شود که به آن تعلق ندارد. اگر بار محوری جدی است یا اتصال ایمنی‌محور است، صرفه‌جویی در این قطعه هزینه‌ی بزرگ‌تری می‌سازد.
جمع‌بندی
خار رینگی سیمی ساده‌ترین و ارزان‌ترین عضو خانواده‌ی خار است: یک حلقه‌ی ناقص از مفتول فنری که در شیار می‌نشیند و مانع جابه‌جایی محوری می‌شود. در فضای تنگ جا می‌شود و برای نصبش ابزار خاصی لازم نیست.
محدودیتش هم از همان مقطع گرد می‌آید: تماسش با دیواره‌ی شیار خطی است نه سطحی، پس ظرفیت محوری‌اش از خار چشمی کمتر است و در قطعه‌ی نرم، همان فشار خطی دیواره را جا می‌اندازد. برای بار جدی یا دور بالا، خار چشمی با مقطع مستطیلی انتخاب درست است.
سوالات متداول
خار سیمی چه مزیتی دارد؟
ارزان‌ترین راه مهار محوری است، در فضای تنگ جا می‌شود و برای نصبش ابزار مخصوص لازم نیست.
چرا ظرفیتش از خار چشمی کمتر است؟
چون مقطعش گرد است و با دیواره‌ی شیار روی یک خط تماس می‌گیرد، نه روی یک سطح. همان فشار خطی در قطعه‌ی نرم دیواره را جا می‌اندازد.
آیا شیارش با خار چشمی یکی است؟
نه. عمق و عرض شیار باید متناسب با قطر مفتول تعیین شود، نه با قیاس از خار چشمی هم‌سایز.
برای دور بالا مناسب است؟
نه. نیروی گریز از مرکز حلقه‌ی سیمی را راحت‌تر از مقطع مستطیلی باز می‌کند.
دهانه‌ی حلقه را کجا بگذاریم؟
دور از نقطه‌ی بار؛ دهانه ضعیف‌ترین بخش حلقه است.
در بازرسی محموله چه چیزی را کنترل کنیم؟
چند حلقه را روی سطح صاف بگذارید و ببینید تخت می‌مانند، و یکی را در شیار نمونه امتحان کنید. این دو کنترل ساده بیشتر مشکلات را پیش از مونتاژ نشان می‌دهند.
چرا ابعاد این خانواده پراکندگی بیشتری دارد؟
چون حلقه خم می‌شود و با قالب پانچ ساخته نمی‌شود؛ قطر نهایی به دقت خم‌کاری وابسته است.
فرورفتگی در دیواره‌ی شیار نشانه‌ی چیست؟
نشانه‌ی فشار خطی ناشی از مقطع گرد است و یعنی بار از توان این خانواده بیشتر بوده. در آن حالت باید به خار چشمی رفت.
آیا می‌توان حلقه‌ی باز شده را دوباره استفاده کرد؟
نه. مفتول خم‌شده به شکل اولش برنمی‌گردد و نیروی فنری‌اش کمتر است؛ حلقه‌ای که یک بار باز شده دیگر در شیار سفت نمی‌نشیند و باید تعویض شود.