استانداردهای DIN برای قلاب ها( Lifting Ringing )

قلابها و بستها برای بستن سرسیم بکسل‌ها و اتصال موقت برای جابه جایی و یا نگهداشتن وسیله ای مکانیکی سبک و سنگین مورد استفاده قرار می‌گیرد. استاندارد دین شامل برخی از این قلاب‌ها میشود که عبارت است از: قلاب کارابین، قلاب دنیام نری (پیچ چشمی)، قلاب دینام مادگی(مهره چشمی)، مهارکش سیم بکسل، بست سیم بکسل و... . از متریال‌های قلاب‌های کاربین میتوان به آهن(با روکش گالوانیزه) استنلس استیل 316 (A4) و آلومینیوم اشاره کرد. همچنین قلاب‌های چشمی (نری و مادگی) ازمتریال آهنی(گالوانیزه گرم و سرد) و استنلس استیل(316 304) ساخته میشوند.مهارکش‌ها نیز به طور معمول از چدن ساخته میشوند مهار کش‌ها بیشتر برای تنظیم کشش سیم بکسل طناب و یا مشابه آن استفاده شده که همین امر سبب ثبات بیشتر(مهار شدن) جسمی که به سیم بکسل متصل است میشود.بست‌های سیم بکسل نیز عموماً از جنس فولادی و چدنی هستند. بست سیم بکسل یا کرپی سیم بکسل دارای 3 جزء تشکیل دهنده است که عبارت است از گردنه U شکل، گردنه افقی و دو عدد مهره و واشر است.گردنه U شکل( گردنه عمودی ) مفتول خمیده ایست که دو سر آن رزوه دارد و بسته به جنس آن نحوه تولیید آن میتواند متفاوت باشد. بست‌های سیم بکسل ( Wire Rope Clips ) اصولاً برای اجاد یک حلقه در انتهای سیم استفاده میشوند. نحوه استفاده از آن به این گونه است که باید سر سیم بکسل را در کنار بدنه آن قرار دهیم به طوری که سر آن موازی با ادامه سیم باشد سپس کرپی سیم بکسل را روی آن میبندیم و از محکم بودن آن اطمینان حاصل میکنیم. توجه داشته باشید هنگام خرید بست حتما به قطر سیم بکسل خود توجه کنید زیرا ممکن است اتصال ما به اندازه کافی محکم نباشد.

`DIN 1478-2005	DIN 1478-1975	DIN 1142-1982
لوله رزوه شده چپ گرد راست گرد قلاب دو طرفه	لوله رزوه شده چپ گرد راست گرد قلاب دو طرفه	بست سیم بکسل
DIN 48051-1(SBM)-1959	DIN 1480-2005	DIN 1480-1975
DIN 5299(B)-1980	DIN 5299(A)-1980	DIN 48051-1-1959
DIN 5299(E)-1980	DIN 5299(D)-1980	DIN 5299(C)-1980
DIN 580-2010	DIN 580-2009	DIN 580-1972
DIN 582-2009	DIN 582-1971	DIN 580-2018
DIN 82101-1976	DIN 741-1972	DIN 582-2018
DIN 82103-2005	DIN 82103-1987	DIN 82101-2005
		DIN EN ISO 3266-2016

فهرست استانداردهای این گروه

در جدول زیر، استانداردهای این خانواده با نام محصولشان آمده است. ردیف‌هایی که ستون «مقاله» علامت دارند، صفحه‌ی اختصاصی با جدول ابعاد و راهنمای انتخاب دارند.

نکته‌ی انتخاب

در قطعات باربرداری، ظرفیت گواهی‌شده و جهت اعمال بار حیاتی است. قطعه‌ای که برای باربرداری گواهی نشده نباید برای بلندکردن بار استفاده شود، حتی اگر شکل مشابهی داشته باشد.

قطعه‌ی بالابری با قطعه‌ی شبیه آن فرق دارد

قلاب‌ها و بست‌های این صفحه در دو دسته‌ی کاملاً متفاوت قرار می‌گیرند، هرچند ظاهرشان شبیه است:

• قطعات بالابری (Lifting): برای بلند کردن و جابه‌جا کردن بار ساخته شده‌اند، ظرفیت بار مجاز (WLL) روی خودشان حک شده و ماده، فورج و آزمون آن‌ها تعریف‌شده است. پیچ چشمی DIN 580، مهره‌ی چشمی DIN 582 و پیچ چشمی ISO 3266 در این دسته‌اند.
• قطعات مهار و اتصال (Rigging / Fixing): برای کشیدن، نگه داشتن، تنظیم کشش یا بستن سیم بکسل. مهارکش‌ها (DIN 1478 و DIN 1480)، بست‌های سیم بکسل و قلاب‌های کارابین DIN 5299 معمولاً در این دسته‌اند، مگر اینکه سازنده صریحاً برای بالابری گواهی داده باشد.

اشتباه رایج این است که یک پیچ چشمی جوشی یا قلاب کارابین فقط چون «حلقه دارد» برای بلند کردن بار استفاده شود. نمونه‌ی مشهور، پیچ چشمی DIN 444 است: شکلش شبیه DIN 580 است اما قطعه‌ی بالابری نیست. توضیح کامل‌تر در استانداردهای DIN برای پیچ‌های چشمی آمده است.

DIN 580 و DIN 582: یک چشمی، دو روش اتصال

پیچ چشمی DIN 580 رزوه‌ی بیرونی دارد و در سوراخ رزوه‌شده‌ی بار بسته می‌شود؛ مهره‌ی چشمی DIN 582 رزوه‌ی داخلی دارد و روی یک استاد یا پیچ بیرون‌زده بسته می‌شود. مقایسه‌ی کاتالوگ‌های تأییدشده نکته‌ی جالبی نشان می‌دهد:

همه‌ی اعداد بر حسب میلی‌متر و از کاتالوگ‌های تأییدشده‌ی تی‌تی‌بولت خوانده شده‌اند. خط تیره یعنی آن سایز در آن استاندارد تعریف نشده است. ظرفیت بار مجاز در کاتالوگ ما ذخیره نشده و در این جدول منتشر نمی‌شود؛ WLL را از علامت روی قطعه و گواهی سازنده بخوانید.

در 12 سایز از 12 سایز مشترک، ابعاد چشمی (سوراخ، قطر بیرونی، طوقه و ارتفاع کل) در دو استاندارد یکسان است. تفاوت فقط در بخش رزوه است: DIN 580 ساق رزوه‌شده به طول l دارد و DIN 582 رزوه‌ی داخلی به عمق m. پس اگر روی قطعه به‌جای سوراخ رزوه‌شده، استاد بیرون‌زده دارید، مهره‌ی چشمی همان هندسه‌ی چشمی را به شما می‌دهد. سوراخ چشمی هم بزرگ است — مثلاً در M16 برابر 35 میلی‌متر — تا قلاب یا شگل راحت در آن بنشیند.

نصب درست پیچ چشمی بالابری

بیشتر حوادث پیچ چشمی به خود قطعه برنمی‌گردد، به نصب برمی‌گردد:

• طوقه باید کامل بنشیند. پیچ را تا جایی ببندید که طوقه‌ی زیر چشمی تمام سطحش روی قطعه بنشیند. پیچی که چند دور بیرون مانده، در اولین بار زاویه‌دار از ریشه‌ی رزوه خم می‌شود.
• طول درگیری رزوه کافی باشد. سوراخ رزوه‌شده دست‌کم باید تمام طول رزوه‌ی پیچ (l در جدول) را بپذیرد. در چدن، آلومینیوم یا فولاد نرم، طول درگیری بیشتری لازم است.
• برای هم‌راستا کردن، پیچ را شل نکنید. اگر پس از بستن کامل، صفحه‌ی چشمی در جهت کشش نیست، باز کردن نیم‌دور برای تنظیم آن طوقه را از سطح جدا می‌کند. به‌جای آن از نقطه‌ی بالابری گردان (Swivel) استفاده کنید.
• جهت بار. ظرفیت حک‌شده برای کشش در امتداد محور پیچ است. هرچه زاویه‌ی سیم با محور بیشتر شود، ظرفیت مجاز به‌شدت کم می‌شود؛ کشش عمود بر صفحه‌ی چشمی ممنوع است. جدول کاهش ظرفیت بر حسب زاویه را از سازنده بگیرید.
• بازرسی پیش از هر استفاده. چشمی خم‌شده یا ساییده، رزوه‌ی آسیب‌دیده، ترک یا نبود علامت WLL یعنی قطعه باید کنار گذاشته شود، نه تعمیر.

مهارکش‌ها: DIN 1478 و DIN 1480

مهارکش (Turnbuckle) برای تنظیم کشش سیم بکسل، میله یا زنجیر است. دو سر آن یکی راست‌گرد و دیگری چپ‌گرد است، پس با چرخاندن بدنه هر دو سر هم‌زمان به داخل کشیده می‌شوند. دو نوع اصلی در فهرست این صفحه آمده است:

• DIN 1480 — بدنه‌ی باز فورج‌شده: بدنه دو بازوی باز دارد، پس می‌توان دید هر پیچ چقدر در بدنه فرو رفته است.
• DIN 1478 — بدنه‌ی بسته‌ی لوله‌ای: بدنه یک لوله‌ی رزوه‌شده است. ظاهر تمیزتری دارد اما طول درگیری رزوه از بیرون دیده نمی‌شود.

همه‌ی اعداد بر حسب میلی‌متر و از کاتالوگ‌های تأییدشده‌ی تی‌تی‌بولت خوانده شده‌اند. خط تیره یعنی آن سایز در آن استاندارد تعریف نشده است. فقط ابعادی منتشر شده که معنای آن در کاتالوگ مستند است. ردیف‌های M48 و M56 کاتالوگ به دلیل تکرار مشکوک داده‌ها تا بازبینی منتشر نمی‌شوند.

دو نکته‌ی عملی: اول، دو سر مهارکش باید به یک اندازه در بدنه فرو رفته باشند؛ مهارکشی که یک سرش فقط چند دنده درگیر است، از همان سر می‌بُرد. دوم، در سازه‌ای که می‌لرزد، بدنه به‌مرور می‌چرخد و کشش از دست می‌رود؛ مهره‌ی قفلی روی هر سر یا سیم مهار از میان بدنه جلوی این چرخش را می‌گیرد. مهارکش برای کشش ثابت ساخته شده است و بدون گواهی سازنده، قطعه‌ی بالابری به حساب نمی‌آید.

بست سیم بکسل: روش درست بستن

متن بالا بست سیم بکسل (کرپی) و اجزای آن را توضیح داده است. روش بستن، مهم‌ترین بخشی است که معمولاً اشتباه انجام می‌شود:

• زین روی سیم زنده. بدنه‌ی زین‌دار (بخشی که شیار دارد) باید روی سیمی قرار بگیرد که بار را می‌کشد؛ گردنه‌ی U شکل روی سر آزاد سیم. اگر برعکس بسته شود، گردنه‌ی U سیم باربر را له می‌کند و ظرفیت اتصال به‌شدت پایین می‌آید. جمله‌ی قدیمی بکسل‌کارها همین را می‌گوید: «زین را روی اسب مرده نگذار».
• تعداد و فاصله‌ی بست‌ها. یک بست هرگز کافی نیست. تعداد بست، فاصله‌ی آن‌ها و طول برگشت سیم به قطر سیم بستگی دارد و باید از جدول سازنده گرفته شود.
• سفت کردن دوباره. سیم بکسل زیر اولین بارگذاری کمی جمع می‌شود و مهره‌ها شل می‌شوند. پس از اولین بار، مهره‌ها را دوباره تا گشتاور توصیه‌شده سفت کنید.
• بست را با قطر سیم انتخاب کنید. بستی که برای سیم بزرگ‌تر ساخته شده، سیم نازک را نمی‌گیرد و می‌لغزد؛ این همان هشداری است که متن بالا هم به آن اشاره کرده است.

در استانداردهای آلمانی، بست‌های DIN 741 معمولاً برای اتصال‌های غیرحساس و مهار ساده در نظر گرفته می‌شوند. برای اتصال‌هایی که ایمنی به آن‌ها وابسته است، بست‌هایی با گواهی ایمنی لازم است که امروز در سری اروپایی EN 13411 تعریف می‌شوند. قلاب‌ها و بست‌های دیگر در استانداردهای DIN برای قلاب و بست آمده‌اند.

قلاب کارابین و شگل

قلاب کارابین DIN 5299 با زبانه‌ی فنری بسته می‌شود و برای اتصال سریع و موقت است — طناب، زنجیر سبک، تجهیزات. زبانه‌ی فنری زیر بار باز شدن را محدود نمی‌کند و بدنه‌ی آن برای بار سنگین طراحی نشده است؛ پس بدون علامت ظرفیت، برای بالابری به کار نمی‌رود. شگل‌های DIN 82101 از استانداردهای صنعت کشتی‌سازی آلمان هستند و در اتصال زنجیر و سیم بکسل استفاده می‌شوند. در شگل هم، پین باید کامل بسته شود و بار روی بدنه‌ی قوسی قرار بگیرد، نه روی پین به‌صورت جانبی.

جنس و پوشش

پیچ و مهره‌ی چشمی بالابری در کاتالوگ ما از فولاد C15E فورج‌شده، یا استنلس A2 و A4 است. فورج برای قطعه‌ی بالابری ضروری است، چون الیاف فلز دور حلقه پیوسته می‌ماند؛ فرآیند آن در تولید پیچ به روش فورج گرم توضیح داده شده است. در نسخه‌های استنلس، ظرفیت بار مجاز ممکن است با نسخه‌ی فولادی هم‌سایز فرق داشته باشد؛ همیشه عدد حک‌شده روی خود قطعه ملاک است. گالوانیزه‌ی گرم برای محیط بیرونی و دریایی رایج است و درباره‌ی انتخاب استنلس، پیچ و مهره‌های استنلس استیل را ببینید.

سوالات متداول

آیا می‌توانم با پیچ چشمی DIN 444 بار بلند کنم؟

نه. DIN 444 پیچ چشمی عمومی است و قطعه‌ی بالابری نیست. برای بالابری از DIN 580 (پیچ چشمی) یا DIN 582 (مهره‌ی چشمی) با علامت ظرفیت حک‌شده استفاده کنید.

ظرفیت بار پیچ چشمی DIN 580 چقدر است؟

ظرفیت بار مجاز روی خود قطعه حک می‌شود و به سایز، جنس و زاویه‌ی بار بستگی دارد. تی‌تی‌بولت این اعداد را در کاتالوگ خود ذخیره نکرده و منتشر نمی‌کند؛ عدد حک‌شده و گواهی سازنده ملاک است. در بار زاویه‌دار، ظرفیت به‌شدت کمتر از عدد محوری است.

تفاوت DIN 580 و DIN 582 چیست؟

چشمی هر دو در کاتالوگ ما در همه‌ی سایزهای مشترک ابعاد یکسان دارد. DIN 580 پیچ است و در سوراخ رزوه‌شده بسته می‌شود؛ DIN 582 مهره است و روی استاد یا پیچ بیرون‌زده بسته می‌شود.

اگر پیچ چشمی پس از بستن در جهت بار نباشد چه کنم؟

آن را برای هم‌راستا کردن شل نکنید، چون طوقه از سطح جدا می‌شود و پیچ زیر بار زاویه‌دار خم می‌شود. از نقطه‌ی بالابری گردان استفاده کنید یا جهت سیم‌کشی را تغییر دهید.

برای بستن سر سیم بکسل چند بست لازم است؟

دست‌کم دو بست، و در سیم‌های ضخیم‌تر بیشتر. تعداد دقیق، فاصله‌ی بست‌ها و طول برگشت سیم را از جدول سازنده برای قطر سیم خود بگیرید. زین بست همیشه روی سیم باربر قرار می‌گیرد.

راهنمای سفارش

برای اینکه استعلام بدون رفت‌وبرگشت انجام شود، این موارد را مشخص کنید:

1. شماره استاندارد — و اگر نسخه‌ی ISO مدنظر است، آن را صریح بنویسید؛ در چند خانواده ابعاد DIN و ISO یکی نیست.
2. سایز و طول
3. کلاس استحکام یا گرید
4. جنس — فولاد، استنلس A2 یا A4
5. پوشش — هماهنگ با بقیه‌ی اجزای اتصال

برای استعلام موجودی و قیمت با کارشناسان تی‌تی‌بولت تماس بگیرید.