اتحادیه اروپا از ۱ ژانویه ۲۰۲۶ (۱۱ دی ۱۴۰۴) سازوکار تنظیم کربن مرزی یا CBAM را از مرحله «گزارش‌دهی» به مرحله «پرداخت» برده است. از این تاریخ، واردکننده‌ای که پیچ و مهره فولادی به اروپا می‌آورد باید به اندازه کربنی که در تولید آن آزاد شده، گواهی کربن بخرد و تحویل دهد.
چرا پیچ و مهره در فهرست CBAM است؟
به گزارش Fabory، یکی از بزرگ‌ترین توزیع‌کنندگان اتصالات در اروپا، بیشترِ کربنِ یک پیچ در خود کارخانه پیچ‌سازی تولید نمی‌شود؛ سهم اصلی مربوط به ذوب و نورد فولاد است. یعنی هر چه فولاد مصرفی کربن‌برتر تولید شده باشد، هزینه CBAM آن پیچ بالاتر است. این شرکت قیمت مرجع هر گواهی را حدود ۸۷ یورو به ازای هر تن دی‌اکسید کربن اعلام کرده و انتظار دارد این رقم تا سال ۲۰۳۴ به‌طور محسوس بالا برود.
هشدار توزیع‌کنندگان: «تعرفه تنبیهی»
انجمن توزیع‌کنندگان اتصالات اروپا (EFDA) در نامه‌ای به کمیسیون اروپا هشدار داده که CBAM در عمل مثل یک تعرفه تنبیهی روی پیچ و مهره وارداتی عمل می‌کند. به نقل از Eurometal، رئیس این انجمن پیش‌بینی کرده هزینه اتصالات در سال اول اجرای کامل CBAM بین ۳۰ تا ۵۰ درصد افزایش یابد. EFDA خواسته که مرزبندی محاسبه کربن پیچ‌ها با سامانه تجارت انتشار اروپا (EU ETS) هماهنگ و «مقادیر پیش‌فرض» انتشار اصلاح شود؛ چون تولیدکننده‌ای که داده واقعی ارائه نکند، با این مقادیر پیش‌فرضِ بالا جریمه می‌شود.
این خبر برای بازار ایران چه معنایی دارد؟
ایران مستقیماً صادرکننده عمده پیچ به اروپا نیست، اما CBAM مسیر تجارت جهانی اتصالات را تغییر می‌دهد. تولیدکنندگان آسیایی که بخشی از بازار اروپا را از دست بدهند، به دنبال بازارهای جایگزین می‌روند و این می‌تواند رقابت قیمتی را در بازارهای منطقه، از جمله خاورمیانه، شدیدتر کند. از سوی دیگر، صنایعی که قطعه یا تجهیزات به اروپا صادر می‌کنند، به‌تدریج از تأمین‌کنندگان خود سند منشأ فولاد و اطلاعات کربن خواهند خواست.
برداشت عملی برای خریدار صنعتی: هنگام خرید پیچ و مهره برای پروژه‌هایی که خروجی‌شان صادراتی است، گواهی متریال و منشأ فولاد را از همین حالا مطالبه و بایگانی کنید.
عکس: K2HWY، ویکی‌مدیا کامنز، مجوز CC BY 4.0 (برش و اصلاح رنگ: تی‌تی‌بولت)