پیچ شش‌گوش صنعتی
پیچ شش‌گوش (Hex Bolt)
یکی از اصلی‌ترین اتصال‌دهنده‌های صنعتی است که در ماشین‌آلات،
سازه‌های فولادی، صنایع نفت و گاز، پتروشیمی، نیروگاه،
تجهیزات معدنی، خطوط انتقال نیرو و بسیاری از مجموعه‌های مکانیکی
استفاده می‌شود.
همه پیچ‌های شش‌گوش یکسان نیستند
دو پیچ با قطر و طول مشابه ممکن است از نظر استاندارد، فرم گل،
متریال، گرید مقاومتی، نوع رزوه، عملیات حرارتی و پوشش سطح
کاملاً متفاوت باشند و برای کاربردهای متفاوتی طراحی شده باشند.
در کاتالوگ TTBOLT این خانواده در پنج گروه اصلی ارائه می‌شود.
5
خانواده اصلی
172
ترکیب ASME B18.2.1
108
ترکیب B18.2.6 و A354
60
ترکیب ASTM A394
ASME B18.2.1
پیچ شش‌گوش اینچی عمومی برای اتصالات صنعتی و مکانیکی
ASME B18.2.6
پیچ سازه‌ای Heavy Hex با گریدهای A325 و A490
ASTM A307
اتصال‌دهنده فولاد کربنی با Grade A و Grade B
ASTM A354
پیچ فولاد آلیاژی پرمقاومت با Grade BC و Grade BD
ASTM A394
پیچ شش‌گوش مخصوص برج و دکل انتقال نیرو
| خانواده |
نوع محصول / کاربرد اصلی |
| ASME B18.2.1 |
پیچ شش‌گوش اینچی عمومی |
| ASME B18.2.6 |
پیچ سازه‌ای Heavy Hex گرید A325 و A490 |
| ASTM A307 |
اتصال‌دهنده فولاد کربنی Grade A و Grade B |
| ASTM A354 |
پیچ شش‌گوش آلیاژی پرمقاومت Grade BC و Grade BD |
| ASTM A394 |
پیچ شش‌گوش دکل انتقال نیرو |
انتخاب بین این محصولات باید براساس Specification پروژه انجام شود
و صرفاً یکسان بودن قطر و طول برای جایگزینی آن‌ها کافی نیست.
پیچ شش‌گوش ASME B18.2.1
ASME B18.2.1
استاندارد ابعادی یکی از اصلی‌ترین خانواده‌های
Hex Bolt
اینچی است.
محصولات TTBOLT در این دسته از نوع
Hex Bolt
هستند و نباید با
Heavy Hex Structural Bolt
اشتباه گرفته شوند.
13
قطر
1/4"–1-1/2"
رنج قطر
172
ترکیب قطر و طول
UNC / 8UN
رزوه کاتالوگ
طول‌های موجود بسته به قطر از حدود
1" تا 12"
هستند.
متریال فعلی:
Carbon Steel
گریدهای موجود در کاتالوگ:
Grade A
و
Grade B
Finishهای نمایش‌داده‌شده شامل
Plain،
Zinc Plated
و
Hot Dip Galvanized
هستند.
ASME B18.2.1 اساساً استاندارد فرم و ابعاد محصول است؛
بنابراین Grade و خواص مکانیکی باید با استاندارد متریال مربوط
به محصول و Specification پروژه هماهنگ باشند.
این خانواده برای بسیاری از اتصالات عمومی صنعتی، ماشین‌آلات،
تجهیزات مکانیکی و کاربردهایی که به Hex Bolt استاندارد اینچی
نیاز دارند قابل بررسی است.
پیچ سازه‌ای شش‌گوش سنگین ASME B18.2.6
محصولات ASME B18.2.6
با Hex Bolt معمولی تفاوت دارند.
نوع محصول در این دسته:
Heavy Hex Structural Bolt
است.
گل این پیچ‌ها نسبت به Hex Bolt معمولی بزرگ‌تر است و این
خانواده برای اتصالات سازه‌ای پرمقاومت طراحی شده است.
9
قطر
1/2"–1-1/2"
رنج قطر
108
ترکیب قطر و طول
UNC / 8UN
رزوه
طول‌های کاتالوگ:
2", 2.5", 3", 3.5", 4", 4.5", 5", 6", 7", 8", 10", 12"
ASTM F3125 Grade A325
A325 یکی از گریدهای متداول پیچ‌های سازه‌ای پرمقاومت است.
120 ksi
حداقل استحکام کششی
Carbon Steel
متریال محصولات فعلی
Plain
یکی از Finishهای کاتالوگ
Hot Dip Galvanized
گزینه گالوانیزه گرم
ASTM F3125 Grade A490
A490 برای اتصالات سازه‌ای با نیاز به استحکام بالاتر استفاده
می‌شود.
150 ksi
حداقل استحکام کششی
Alloy Steel
متریال محصولات فعلی
Plain
Finish استاندارد کاتالوگ TTBOLT
کنترل پوشش
پوشش باید مطابق استاندارد و Specification پروژه بررسی شود
بنابراین A325 و A490 فقط دو «سطح کیفیت» نیستند و انتخاب بین
آن‌ها باید با طراحی اتصال هماهنگ باشد.
ASTM A307
ASTM A307
خانواده‌ای از اتصال‌دهنده‌های فولاد کربنی با استحکام کششی
حدود
60 ksi
است که در بسیاری از اتصالات عمومی صنعتی، ساختمانی و مکانیکی
کاربرد دارد.
9
قطر کاتالوگ
1/2"–1-1/2"
رنج قطر
2"–12"
رنج طول
A / B
گرید
متریال:
Carbon Steel
رزوه‌های کاتالوگ در محدوده فعلی به‌صورت
Unified Inch
تعریف شده‌اند.
Finishهای موجود شامل
Plain،
Zinc Plated
و
Hot Dip Galvanized
هستند.
-
Grade A
کاربرد عمومی
Grade A برای بسیاری از کاربردهای عمومی پیچ و
اتصال‌دهنده فولاد کربنی استفاده می‌شود.
-
Grade B
کاربرد متفاوت
Grade B کاربرد تعریف‌شده متفاوتی دارد و نباید صرفاً
به‌عنوان نسخه قوی‌تر Grade A در نظر گرفته شود.
انتخاب Grade باید مطابق کاربرد واقعی و مدارک پروژه انجام شود.
در سفارش ASTM A307 باید
Product Form
نیز دقیقاً مشخص شود؛ زیرا ASTM A307 می‌تواند
Bolt،
Stud
یا
Threaded Rod
را شامل شود و صرف درج نام استاندارد برای مشخص کردن فرم محصول
کافی نیست.
پیچ شش‌گوش ASTM A354
ASTM A354
برای پیچ‌ها و اتصال‌دهنده‌های فولاد آلیاژی
Quenched & Tempered
با استحکام بالا تعریف شده است.
محصولات TTBOLT در این دسته از نوع
Hex Bolt
هستند.
9
قطر
108
ترکیب قطر و طول
ASME B18.2.1
مرجع ابعادی
UNC / 8UN
رزوه کاتالوگ
متریال:
Alloy Steel
ASTM A354 Grade BC
| مشخصه |
مقدار |
| حداقل Tensile Strength |
125 ksi |
| حداقل Yield Strength |
109 ksi |
| Hardness |
HRC 26–36 |
| Finish |
Plain / Zinc Plated / Hot Dip Galvanized |
ASTM A354 Grade BD
| مشخصه |
مقدار |
| Tensile Strength |
150–173 ksi |
| حداقل Yield Strength |
130 ksi |
| Hardness |
HRC 33–38 |
| Finish کاتالوگ TTBOLT |
Plain |
به دلیل استحکام و سختی بالاتر، انتخاب پوشش برای Grade BD
باید با توجه ویژه به الزامات فنی و ریسک‌های مرتبط با
Hydrogen Embrittlement
انجام شود.
BC و BD نباید صرفاً براساس بالاتر بودن عدد مقاومت جایگزین
یکدیگر شوند.
پیچ دکل انتقال نیرو ASTM A394
ASTM A394
خانواده تخصصی پیچ‌های مورد استفاده در
Transmission Towers،
Substations
و سازه‌های فولادی مشابه است.
نوع محصول:
Hex Transmission Tower Bolt
این خانواده با پیچ شش‌گوش صنعتی عمومی یا
Heavy Hex Structural Bolt
یکسان نیست.
5
قطر
1/2"–1"
رنج قطر
60
ترکیب قطر و طول
1"–6"
رنج طول
| قطر |
رزوه |
| 1/2" |
UNC 13 TPI |
| 5/8" |
UNC 11 TPI |
| 3/4" |
UNC 10 TPI |
| 7/8" |
UNC 9 TPI |
| 1" |
UNC 8 TPI |
نسخه جاری مورد استفاده:
ASTM A394-08(2024)
-
Type 0
Carbon Steel + HDG
Type 0 از فولاد کربنی ساخته می‌شود و با
Hot Dip Galvanized ارائه می‌شود.
-
Type 1
Medium Carbon Steel
Type 1 از فولاد متوسط‌کربن ساخته شده و
Quenched & Tempered است و براساس استاندارد با
پوشش Hot Dip Zinc تعریف می‌شود.
-
Type 3
Weathering Steel
Type 3 از Weathering Steel تولید می‌شود و برخلاف
Type 0 و Type 1 به‌صورت Bare / Plain استفاده می‌شود.
-
Type 2
حذف شده از استاندارد
Type 2 از استاندارد جاری ASTM A394 حذف شده و نباید
برای سفارش جدید به‌عنوان Type فعال معرفی شود.
مقایسه خانواده‌های پیچ شش‌گوش TTBOLT
| استاندارد |
Product Form |
متریال اصلی |
Grade / Type |
کاربرد شاخص |
| ASME B18.2.1 |
Hex Bolt |
Carbon Steel |
A / B |
کاربرد عمومی صنعتی |
| ASME B18.2.6 |
Heavy Hex Structural Bolt |
Carbon / Alloy Steel |
A325 / A490 |
سازه فولادی پرمقاومت |
| ASTM A307 |
Bolt / Stud / Threaded Rod
بسته به Product Form
|
Carbon Steel |
A / B |
اتصالات عمومی |
| ASTM A354 |
Hex Bolt |
Alloy Steel |
BC / BD |
اتصالات صنعتی پرمقاومت |
| ASTM A394 |
Transmission Tower Bolt |
Carbon / Weathering Steel |
Type 0 / 1 / 3 |
دکل و پست انتقال نیرو |
Hex Bolt یا Heavy Hex؟
ASME B18.2.1 Hex Bolt
دارای هندسه گل پیچ معمولی و مناسب بسیاری از
اتصالات صنعتی و مکانیکی است.
ASME B18.2.6 Heavy Hex
دارای گل بزرگ‌تر و عرض آچارخور بیشتر برای
اتصالات سازه‌ای پرمقاومت است.
حتی اگر قطر، طول و رزوه دو پیچ یکسان باشند، این دو Product
Form الزاماً قابل جایگزینی نیستند.
انتخاب پیچ براساس کاربرد
اتصال عمومی صنعتی
ASME B18.2.1 یا ASTM A307 بسته به Specification
پروژه قابل بررسی هستند.
سازه فولادی پرمقاومت
ASME B18.2.6 با Grade A325 یا A490 برای Heavy Hex
Structural Bolt.
اتصال صنعتی پرمقاومت
ASTM A354 Grade BC یا BD برای فولاد آلیاژی
پرمقاومت.
دکل انتقال نیرو
ASTM A394 خانواده تخصصی برج‌ها، دکل‌ها و پست‌های
انتقال نیرو است.
این دسته‌بندی فقط راهنمای اولیه است و انتخاب نهایی باید با
نقشه و Specification پروژه انجام شود.
رزوه پیچ شش‌گوش
در محصولات اینچی TTBOLT رزوه‌هایی مانند
UNC
و
8UN
استفاده می‌شوند.
Diameter
قطر اسمی رزوه باید با مهره مطابقت داشته باشد.
Thread Series
UNC یا 8UN باید دقیقاً مشخص شود.
TPI
تعداد رزوه در هر اینچ باید با مهره سازگار باشد.
برای مثال
3/4" UNC 10 TPI
و
1-1/4" 8UN 8 TPI
دو رزوه متفاوت هستند.
مهره مورد استفاده نیز باید دقیقاً با قطر و گام رزوه پیچ
سازگار باشد.
تمام‌رزوه و نیم‌رزوه
همه پیچ‌های شش‌گوش در تمام طول خود رزوه ندارند.
در بسیاری از محصولات بلندتر، بخشی از ساق بدون رزوه باقی
می‌ماند.
بنابراین علاوه بر
Overall Length
باید
Thread Length
نیز در طراحی اتصال بررسی شود.
در صفحات محصول TTBOLT طول رزوه و سایر مشخصات هندسی همان
واریانت نمایش داده می‌شود.
پوشش سطح
Plain
محصول بدون پوشش سطحی اضافی
Zinc Plated
آبکاری روی برای مقاومت سطحی در شرایط مناسب
Hot Dip Galvanized
گالوانیزه گرم برای شرایط محیطی و فضای باز
پوشش پروژه‌ای
براساس گرید، متریال و Specification پروژه
تمام Finishها برای تمام Gradeها مجاز یا مناسب نیستند.
برای مثال Grade A490 و ASTM A354 Grade BD به کنترل دقیق‌تری
در انتخاب پوشش نیاز دارند، درحالی‌که ASTM A394 Type 0
اساساً با Hot Dip Galvanized تعریف می‌شود.
بنابراین Finish باید بخشی از Specification مهندسی محصول باشد،
نه صرفاً یک انتخاب ظاهری.
اطلاعات فنی هر محصول
استاندارد
Standard، Product Type و Grade / Type
ابعاد
Diameter، Length، Head Height و Width Across Flats
رزوه
Thread Type، TPI، Direction و Thread Length
متریال و پوشش
Material، Grade، Finish و وزن نظری
برای خرید پروژه‌ای بهتر است محصول نهایی از صفحه همان واریانت
با نقشه، BOM یا Specification پروژه مقایسه شود.
راهنمای سفارش
برای سفارش دقیق پیچ شش‌گوش پیشنهاد می‌شود اطلاعات به ترتیب
زیر اعلام شوند:
| نوع سفارش |
نمونه مشخصات |
| فرمت سفارش |
Standard × Grade / Type × Diameter × Length ×
Thread × Material × Finish × Quantity
|
| نمونه عمومی |
ASTM A354 Grade BC – 3/4" × 4" –
UNC 10 TPI – Alloy Steel – Plain
|
| نمونه سازه‌ای |
ASTM F3125 Grade A325 / ASME B18.2.6 –
1" × 6" – UNC 8 TPI – Hot Dip Galvanized
|
| نمونه دکل انتقال نیرو |
ASTM A394 Type 0 – 3/4" × 3" –
UNC 10 TPI – Carbon Steel –
Hot Dip Galvanized
|
برای پروژه‌های حساس بهتر است مشخصات
Bolt + Nut + Washer
به‌صورت یک مجموعه بررسی شوند.
تولید سفارشی TTBOLT
علاوه بر محصولات استاندارد موجود در کاتالوگ، امکان بررسی
سفارش‌های پروژه‌ای با قطر، طول، رزوه، متریال، Grade، Type
یا Finish خاص وجود دارد.
ابعاد سفارشی
قطر، طول و رزوه براساس نقشه و نیاز پروژه
عملیات حرارتی
براساس گرید و خواص مکانیکی موردنیاز
تست و کنترل
تست کشش، سختی، آنالیز شیمیایی و کنترل پوشش
مدارک کیفی
MTC و سایر مدارک موردنیاز پروژه
الزامات تولید مطابق نقشه، عملیات حرارتی، تست کشش، تست سختی،
آنالیز شیمیایی، کنترل پوشش، MTC یا سایر مدارک کیفی باید پیش
از تولید در درخواست خرید مشخص شوند.
