واشر درون مربعی واشر‌هایی هستند که در سمت گل پیچ‌های گردن مربعی مورد استفده قرار میگیرند. به این دلیل که سطح تماس بیشتری بری بسته شدن روش کار ایجاد میکنند. به عنوان مثال پیچ‌های گردن مربعی کله قارچی با استاندارد DIN 603 استفاده میکنند. واشرهای درون مربعی بیشتر از جنس آهن ساخته میشوند. درواقع برای ایجاد سطح اتکا بیشتر پیچ‌های گردن مربعی تولید و استفاده میشوند. واشرهای گردن مربعی در قسمت گل پیچ مینشینند و همراه با آن باعث اتصال قوی میشود. به عنوان مثال اگر شما بخواهید با این پیچ دو قطعه چوب را بهم متصل کنید امکان دارد گل پیچ در چوب فرو برود، اما با استفاده از واشرهای سوراخ مربعی میتوان از فرو رفتن گل پیچ در چوب جلو‌گیری کرد. به همین ترتیب برای اتصال دو فلز بهم مثلاً ریل گارد اتوبان‌ها با اثتفاده از این پیچ و واشر یک اتصال قوی را بوجود می آورند. پوشش واشرهای سوراخ مربعی عموماً گالوانیزه گرم است به این علت که ان واشرها بیشتر در فضای باز مورد استفاده قرار میگیرند. اما در برخی موارد این واشرها از جنس استنلس استیل تولید میشوند که در مصارف داخلی و حساس مورد استفاده قرار میگیرند که دیگر بواسطه استنلس استیل بودن جنس آن پوششی برای آن در نظر نمیگیرند. تولید واشرهای سوراخ مربعی عموماً بر اساس درخواست مشتری انجام میشود. تی تی بولت توانایی تولید این نوع واشر را دارد لزا شما میتوانید درخواست تولید خود را به واحد فروش اعلام نمایید.
| DIN 440-1990 | DIN 440-2001 |
|---|---|
 |  |
فهرست استانداردهای این گروه
در جدول زیر، استانداردهای این خانواده با نام محصولشان آمده است. ردیف‌هایی که ستون «مقاله» علامت دارند، صفحه‌ی اختصاصی با جدول ابعاد و راهنمای انتخاب دارند.
| استاندارد | محصول | مقاله |
|---|---|---|
| DIN 603 | پیچ کله قارچی DIN 603 | ✓ |
| DIN 4401990 | — | — |
| DIN 4402001 | — | — |
از 3 استاندارد این فهرست، 1 مورد صفحه‌ی اختصاصی دارد.
نکته‌ی انتخاب
واشر بار را روی سطح بزرگ‌تری پخش می‌کند و از سطح قطعه در برابر چرخش مهره محافظت می‌کند. سه چیز را در انتخابش ببینید: قطر خارجی متناسب با جنس قطعه، سختی متناسب با کلاس پیچ، و هم‌جنس بودن با پیچ و مهره برای پرهیز از خوردگی گالوانیکی.
راهنمای سفارش
برای اینکه استعلام بدون رفت‌وبرگشت انجام شود، این موارد را مشخص کنید:
- شماره استاندارد — و اگر نسخه‌ی ISO مدنظر است، آن را صریح بنویسید؛ در چند خانواده ابعاد DIN و ISO یکی نیست.
- سایز و طول
- کلاس استحکام یا گرید
- جنس — فولاد، استنلس A2 یا A4
- پوشش — هماهنگ با بقیه‌ی اجزای اتصال
برای استعلام موجودی و قیمت با کارشناسان تی‌تی‌بولت تماس بگیرید.
واشر سوراخ مربعی چه کاری می‌کند
پیچ‌های گردن‌مربعی، مثل پیچ کله‌قارچی DIN 603، زیر سرشان یک گردن چهارگوش دارند. وقتی این گردن در سوراخ قطعه فرو می‌رود، پیچ نمی‌چرخد و مهره را میشود از طرف دیگر فقط با یک آچار بست. واشر سوراخ مربعی دو کار را هم‌زمان انجام می‌دهد:
- قفل چرخش را در قطعه‌ی نرم تضمین می‌کند. در چوب، گردن مربعی ممکن است سوراخ را گرد کند و پیچ هنگام بستن مهره بچرخد. سوراخ مربعی فلزی واشر، این قفل را از چوب به فلز منتقل می‌کند.
- سطح اتکای سر را بزرگ می‌کند. سر کله‌قارچی گرد و نسبتاً کوچک است و در چوب نرم فرو می‌رود؛ واشر پهن فشار را پخش می‌کند.
این همان مثالی است که متن بالا آورده: بدون واشر، سر پیچ در چوب فرو می‌رود.
DIN 440: واشر سازه‌های چوبی
واشر سوراخ مربعی در DIN 440 تعریف شده که خانواده‌ی واشرهای مخصوص سازه‌های چوبی است و دو فرم دارد: فرم R با سوراخ گرد و فرم V با سوراخ مربعی. ابعاد فرم R در کاتالوگ تأییدشده‌ی تی‌تی‌بولت هست و اندازه‌ی واقعی این خانواده را نشان می‌دهد:
| سایز | DIN 440 R — قطر سوراخ | DIN 440 R — قطر خارجی | DIN 440 R — ضخامت | DIN 125 تخت — قطر خارجی | DIN 125 تخت — ضخامت |
|---|---|---|---|---|---|
| M6 | 6.6 | 22 | 2 | 12 | 1.6 |
| M8 | 9 | 28 | 3 | 16 | 1.6 |
| M10 | 11 | 34 | 3 | 20 | 2 |
| M12 | 13.5 | 44 | 4 | 24 | 2.5 |
| M16 | 17.5 | 56 | 5 | 30 | 3 |
| M20 | 22 | 72 | 6 | 37 | 3 |
| M24 | 26 | 85 | 6 | 44 | 4 |
| M30 | 33 | 105 | 6 | 56 | 4 |
| M36 | 39 | 125 | 8 | 66 | 5 |
همه‌ی اعداد بر حسب میلی‌متر و از کاتالوگ‌های تأییدشده‌ی تی‌تی‌بولت خوانده شده‌اند. خط تیره یعنی آن سایز در آن استاندارد تعریف نشده است. ابعاد فرم V (سوراخ مربعی) در کاتالوگ ما نیست؛ جدول فقط اندازه‌ی کلی خانواده را نشان می‌دهد.
قطر خارجی واشر چوبی 1.7 تا 2.1 برابر واشر تخت معمولی هم‌سایز است (در M12، 44 در برابر 24 میلی‌متر) و ضخیم‌تر هم هست. دلیلش ساده است: چوب در برابر فشار عمود بر الیاف بسیار نرم‌تر از فولاد است و برای اینکه فشار زیر سر یا مهره آن را له نکند، باید روی سطح بسیار بزرگ‌تری پخش شود. واشر تخت معمولی در سازه‌ی چوبی، پس از مدتی کوتاه در چوب فرو می‌رود و اتصال شل میشود.
قطر پیچ، سوراخ و فاصله در اتصال چوبی
واشر بزرگ فقط یک بخش از اتصال پیچی سالم در چوب است. سه نکته‌ی دیگر:
- سوراخ چوب کمی بزرگ‌تر از پیچ. در اتصال پیچ و مهره در چوب، سوراخ معمولاً کمی بزرگ‌تر از قطر پیچ مته میشود تا پیچ بدون ضربه وارد شود؛ کوبیدن پیچ در سوراخ تنگ، الیاف را در اطراف سوراخ می‌شکافد. فقط در پیچ‌های گردن‌مربعی، گردن باید در چوب محکم بنشیند تا چرخش قفل شود — و اینجاست که واشر سوراخ مربعی کار را مطمئن‌تر می‌کند.
- فاصله از لبه و انتهای الوار. پیچی که نزدیک انتهای الوار باشد، زیر بار برشی چوب را در امتداد الیاف می‌شکافد. در سازه‌های چوبی، فاصله‌های حداقل از لبه و انتها برحسب قطر پیچ در آیین‌نامه‌های طراحی چوب آمده است.
- واشر در هر دو طرف. هم زیر سر پیچ و هم زیر مهره، واشر پهن لازم است. مهره‌ی بی‌واشر در چوب، همان‌قدر فرو می‌رود که سر پیچ بی‌واشر.
چوب جمع میشود — اتصال را دوباره سفت کنید
حتی با واشر بزرگ، اتصال پیچی در چوب ثابت نمی‌ماند. چوب با کاهش رطوبت در عرض الیاف منقبض میشود و فشار زیر واشر کم میشود. در سازه‌های چوبی — آلاچیق، پل چوبی، اسکلت‌های چوبی — سفت‌کردن دوباره‌ی مهره‌ها پس از چند ماه اول و بعد به‌صورت دوره‌ای، بخشی از نگهداری است. پیچ گردن‌مربعی با واشر سوراخ مربعی این کار را ساده می‌کند: فقط مهره چرخانده میشود و سر پیچ نیازی به نگه‌داشتن ندارد. برای نکته‌های بیشتر درباره‌ی رفتار چوب، پیچ‌های چوب را ببینید.
گاردریل و سازه‌ی فلزی
متن بالا به گاردریل بزرگراه اشاره کرده است. در این کاربرد، پیچ‌های سرگرد گردن‌مربعی از سوراخ‌های لوبیایی ورق گاردریل عبور میکنند و واشر، هم سطح اتکا را زیاد می‌کند و هم لبه‌ی سوراخ لوبیایی را می‌پوشاند. سطح اتکای بزرگ در اینجا به‌خاطر نرمی ماده نیست؛ به‌خاطر سوراخ بزرگ‌تر از پیچ است که برای تنظیم در نصب لازم است. همین منطق در هر اتصالی با سوراخ لوبیایی یا گشاد برقرار است: واشر پهن یا صفحه‌ی واشر لازم است، نه دو واشر معمولی روی هم.
پوشش و جنس
همان‌طور که متن بالا گفت، این واشرها بیشتر گالوانیزه‌ی گرم میشوند چون در فضای باز کار میکنند. دو نکته را اضافه کنید:
- پیچ، واشر و مهره باید یک پوشش داشته باشند. واشر گالوانیزه‌ی گرم زیر پیچ آبکاری‌شده‌ی نازک، پیچ را به نقطه‌ی ضعف خوردگی تبدیل می‌کند.
- چوب اشباع‌شده با مواد نگه‌دارنده‌ی مس‌دار پوشش روی را سریع‌تر از حالت عادی مصرف می‌کند؛ برای این چوب‌ها گالوانیزه‌ی گرم ضخیم یا استنلس لازم است.
و مثل متن بالا، واشر سوراخ مربعی اغلب قطعه‌ی سفارشی است؛ ابعاد سوراخ مربعی باید با گردن پیچ مورد نظر هماهنگ باشد. گردن مربعی DIN 603 در مقاله‌ی خودش جدول شده است.
جمع‌بندی
واشر سوراخ مربعی قفل چرخش پیچ گردن‌مربعی را از چوب نرم به فلز منتقل می‌کند و سطح اتکای سر را بزرگ می‌کند. در خانواده‌ی DIN 440، واشرها چند برابر واشر تخت معمولی پهن‌ترند، چون چوب زیر فشار نرم است. اتصال پیچی در چوب با خشک شدن آن شل میشود و سفت‌کردن دوره‌ای لازم دارد.
سوالات متداول
واشر سوراخ مربعی برای چه پیچی است؟
برای پیچ‌های گردن‌مربعی مثل کله‌قارچی DIN 603؛ سوراخ مربعی گردن پیچ را قفل می‌کند.
واشر سازه‌ی چوبی چقدر از واشر معمولی بزرگ‌تر است؟
در کاتالوگ ما، قطر خارجی DIN 440 فرم R 1.7 تا 2.1 برابر واشر تخت DIN 125 هم‌سایز است.
چرا اتصال پیچی در چوب شل میشود؟
چوب با کاهش رطوبت منقبض میشود و فشار زیر واشر کم میشود؛ سفت‌کردن دوره‌ای لازم است.
تفاوت فرم R و V در DIN 440 چیست؟
فرم R سوراخ گرد و فرم V سوراخ مربعی برای پیچ‌های گردن‌مربعی دارد.
برای سوراخ لوبیایی دو واشر روی هم بگذاریم؟
خیر؛ واشر پهن یا صفحه‌ی واشر لازم است. دو واشر معمولی فقط یک سطح لغزش اضافه میکنند.
آیا زیر مهره هم واشر پهن لازم است؟
بله. در اتصال چوبی، مهره‌ی بی‌واشر هم به‌اندازه‌ی سر پیچ بی‌واشر در چوب فرو می‌رود.
چرا پیچ گردن‌مربعی در چوب می‌چرخد؟
چون گردن مربعی سوراخ چوب را گرد کرده است؛ واشر سوراخ مربعی قفل چرخش را به فلز منتقل می‌کند.