پینهای Clevis به پین هایی گفته میشود که برای نگه داشتن قطعات نیاز به یک Cotter pin (مفتولی که از سوراخ پین عبور میکند) دارند. پینهای Clevis در یک سر دارای گل و در سر دیگر دارای یک سوراخ هستند که در آن سوراخ Cotter pin مناسب قرار میگیرد. پینهای Clevis دارای انواع مختلفی هستند و استفاده‌های مختلفی نیز دارند. برای مثال برخی از آنها دارای چند سوراخ در بدنه خود هستند که به آن پینهای Clevis قابل تنظیم گفته میشود. این پین ها به صورت استنلس استیل 316و 304 عرضه میشوند. پینهای سوراخ دار در استانداردهای آلمانی در ابعاد متنوع تولید میشوند که در این میان استاندارد DIN1434 از همه پرکاربرد‌تر است. این پین بیشتر از فولاد کربنی تولید میشود که با پوشش‌های گالوانیزه سرد و کالوانیزه گرم و زاج کاری یا داکرومات به بازار عرضه میشوند. سوراخ روی این پین‌ها و Cotter pin این اعتماد را ایجاد میکند که پین از جای خود خارج نشود و نلغزد. این پین ها در انواع صنایع مورد استفاده قرار میگیرد من جمله صنایع پزشکی و صنایع سبک و همچنین در ماشین‌سازی و ادوات کشاورزی. تولید پینهای سوراخ دار به روش فورج گرم و فورج سرد امکان‌پذیر میباشد. در صورتی که متریال پین نرم باشد آن را به وسیله فورج سرد و در صورتی که متریال سخت و سایز پین بزرگ باشد آن را به روش فورج گرم تولید میکنند. سوراخ کاری روی پین به وسیله دریل‌های مخصوص انجام میگیرد که سوراخ به صورت دقیق از وسط مفتول عبور کند.
| DIN 1434-1977 | DIN 1444-1974 | DIN 48073-1975 |
|---|---|---|
 |  |  |
| DIN 5526-1999 | DIN EN 22341-1992 | |
 |  |
فهرست استانداردهای این گروه
در جدول زیر، استانداردهای این خانواده با نام محصولشان آمده است. ردیف‌هایی که ستون «مقاله» علامت دارند، صفحه‌ی اختصاصی با جدول ابعاد و راهنمای انتخاب دارند.
| استاندارد | محصول | مقاله |
|---|---|---|
| DIN 1434 | — | — |
| DIN 14341977 | — | — |
| DIN 14441974 | — | — |
| DIN 480731975 | — | — |
| DIN 55261999 | — | — |
| DIN EN223411992 | — | — |
نکته‌ی انتخاب
این قطعات وظیفه‌ی موقعیت‌دهی یا نگه‌داشتن را دارند نه تحمل بار اصلی اتصال. انتخاب بر اساس قطر سوراخ یا شیار انجام میشود و رواداری سوراخ در عملکردشان تعیین‌کننده است.
راهنمای سفارش
برای اینکه استعلام بدون رفت‌وبرگشت انجام شود، این موارد را مشخص کنید:
- شماره استاندارد — و اگر نسخه‌ی ISO مدنظر است، آن را صریح بنویسید؛ در چند خانواده ابعاد DIN و ISO یکی نیست.
- سایز و طول
- کلاس استحکام یا گرید
- جنس — فولاد، استنلس A2 یا A4
- پوشش — هماهنگ با بقیه‌ی اجزای اتصال
برای استعلام موجودی و قیمت با کارشناسان تی‌تی‌بولت تماس بگیرید.
این پین عمداً لق است
در تمام خانواده‌ی پین، هدف حذف لقی است. پین سوراخدار تنها استثناست: اینجا لقی عمدی و لازم است، چون این پین محور یک مفصل است نه یک قطعه‌ی موقعیت‌دهنده.
- قطعه باید حول پین بچرخد. پس سوراخ باید کمی از پین بزرگ‌تر باشد.
- پین نباید در سوراخ سفت شود — اگر سفت شود، مفصل قفل میشود و بار به‌جای چرخش، به خمش تبدیل میشود.
- ولی پین هم نباید بیرون بیاید — و اینجاست که سوراخ عرضی و اشپیل وارد میشوند.
سر و سوراخ: دو راه مهار
پین باید از دو طرف مهار شود و برای هر طرف راه‌حلی وجود دارد:
| جزء | چه کاری میکند | جایگزینش چیست |
|---|---|---|
| سر پین | مانع عبور پین از یک سمت | واشر بزرگ‌تر اگر پین بدون سر باشد |
| سوراخ عرضی + اشپیل | مانع بیرون آمدن از سمت دیگر | خار فنری، پین فنری، یا مهره اگر رزوه باشد |
| واشر زیر اشپیل | پخش بار و جلوگیری از فرورفتن اشپیل در قطعه | در بارهای سبک گاهی حذف میشود |
| بوش یا برنج در سوراخ | کاهش سایش قطعه‌ی اصلی | در مکانیزم‌های پرکار تقریباً الزامی |
لقی چقدر باشد
این مهم‌ترین تصمیم طراحی در این خانواده است و دو طرفش هزینه دارد:
- لقی خیلی کم ← مفصل سفت میشود، به‌ویژه وقتی قطعه رنگ می‌خورد یا زنگ می‌زند یا بار جانبی میگیرد. مفصل قفل‌شده یعنی پین تحت خمش قرار میگیرد — کاری که برایش طراحی نشده.
- لقی خیلی زیاد ← مفصل لق می‌زند، سایش سریع‌تر میشود و در بار رفت‌وبرگشتی ضربه ایجاد میشود.
- و لقی با زمان زیاد میشود. سایش سوراخ و پین تدریجی است؛ در بازرسی دوره‌ای، همین لقی معیار تعویض است.
در مکانیزم‌هایی که زیاد کار میکنند، راه‌حل متعارف این است که سایش را به قطعه‌ی ارزان منتقل کنند: یک بوش برنجی یا پلیمری در سوراخ می‌نشیند و پس از مدتی همان بوش تعویض میشود، نه قطعه‌ی اصلی.
بار در این اتصال چطور منتقل میشود
پین سوراخدار تقریباً همیشه تحت بار برشی است، و نوع برش به آرایش قطعات بستگی دارد:
- برش یک‌طرفه — پین فقط در یک صفحه برش می‌خورد. آرایش ساده‌تر ولی پین تحت خمش هم قرار میگیرد.
- برش دوطرفه — قطعه‌ی وسط میان دو بازو قرار میگیرد و پین در دو صفحه برش می‌خورد. ظرفیت تقریباً دو برابر و خمش بسیار کمتر.
کاربردهای متعارف
- اتصال سیلندر هیدرولیک و پنوماتیک به قطعه. متعارف‌ترین کاربرد؛ هر دو سر سیلندر معمولاً با همین پین بسته میشود.
- لولا و مفصل در ماشین‌آلات کشاورزی و راه‌سازی.
- اتصال یدک‌کش و تجهیزات قابل جدا شدن.
- مکانیزم‌های اهرمی در تجهیزات صنعتی.
- اتصالات موقت که باید سریع و بدون ابزار خاص باز شوند.
بازرسی دوره‌ای: چه چیزی را نگاه کنیم
مفصل‌ها قطعات سایشی‌اند و خرابی‌شان تدریجی است. در بازرسی دوره‌ای این موارد معیارند:
- لقی مفصل. با تکان دادن قطعه در راستای عمود بر محور سنجیده میشود. افزایش محسوس لقی یعنی سایش سوراخ یا پین.
- بیضی شدن سوراخ. سایش یکنواخت نیست و سوراخ در جهت بار بیضی میشود؛ این را با اندازه‌گیری در دو راستا میشود دید.
- سالم بودن اشپیل. اشپیل شکسته یا نیمه‌باز، هشدار جدی است — پین در حال بیرون آمدن است.
- خمیدگی پین. نشانه‌ی این است که بار از ظرفیت بیشتر بوده یا آرایش یک‌طرفه خمش زیادی ایجاد کرده.
- وضعیت روان‌کاری. مفصل خشک، سایش را چند برابر میکند.
راهنمای سفارش
- قطر پین و طول مؤثر — طولی که میان دو بازو قرار میگیرد، نه طول کل.
- محل سوراخ عرضی — باید بیرون از قطعه باشد تا اشپیل جا بیفتد.
- نوع سر — سردار یا بدون سر.
- اشپیل یا خار متناسب — سایزش را هم مشخص کنید.
- جنس و پوشش — در کاربرد بیرونی، گالوانیزه یا استنلس.
- نوع بار — یک‌طرفه یا دوطرفه، و اینکه بار رفت‌وبرگشتی هست یا نه.
جمع‌بندی
پین سوراخدار تنها عضو خانواده‌ی پین است که عمداً لق است، چون محور یک مفصل است نه یک قطعه‌ی موقعیت‌دهنده. قطعه باید حول آن بچرخد، پس سوراخ کمی بزرگ‌تر از پین است و مهار بیرون‌آمدن با سر پین در یک سمت و اشپیل در سمت دیگر انجام میشود.
دو نکته بیش از بقیه تعیین‌کننده‌اند: اشپیل یک‌بارمصرف است و در هر بار باز کردن مفصل باید تعویض شود؛ و آرایش دوطرفه بهتر از یک‌طرفه است، چون علاوه بر ظرفیت بیشتر، پین را از خمش نجات می‌دهد — و خمش، نه برش، علت متعارف شکست در این خانواده است.
سوالات متداول
چرا سوراخ پین سوراخدار عمداً بزرگ‌تر است؟
چون این پین محور یک مفصل است و قطعه باید حول آن بچرخد. اگر سفت شود، مفصل قفل میشود و بار به خمش تبدیل میشود.
آیا اشپیل قابل استفاده‌ی مجدد است؟
نه. خم‌کردن، فلز را کار سخت میکند و اشپیل باز و صاف‌شده در همان نقطه ترک برداشته — حتی اگر چیزی دیده نشود.
برش یک‌طرفه بهتر است یا دوطرفه؟
دوطرفه. ظرفیت تقریباً دو برابر میشود و پین از خمش نجات پیدا میکند — و خمش علت متعارف شکست در این خانواده است.
لقی مفصل چقدر باشد؟
آن‌قدر که مفصل با رنگ، زنگ یا بار جانبی سفت نشود، ولی نه آن‌قدر که لق بزند. لقی با سایش زیاد میشود و همان معیار تعویض در بازرسی دوره‌ای است.
چطور از سایش قطعه‌ی اصلی جلوگیری کنیم؟
با نشاندن یک بوش برنجی یا پلیمری در سوراخ؛ سایش به بوش منتقل میشود و بعداً همان تعویض میشود نه قطعه‌ی اصلی.
پین خمیده نشانه‌ی چیست؟
یا بار از ظرفیت بیشتر بوده، یا آرایش یک‌طرفه خمش زیادی روی پین ایجاد کرده است. در هر دو حالت باید آرایش اتصال بازبینی شود.
در بازرسی دوره‌ای چه چیزی معیار است؟
لقی مفصل، بیضی شدن سوراخ در جهت بار، سالم بودن اشپیل، خمیدگی پین، و وضعیت روان‌کاری.